Ocena brak

Homo habilis

Autor /Zecer Dodano /31.01.2012

Niezwykle skomplikowana kwestia pochodzenia człowieka do dziś budzi liczne kontrowersje. Większość badaczy zgadza się jednak, ze rozwój homo sapiens jako gatunku zaczął się w Afryce.
Przodkowie człowieka wyodrębnili się z małp około 5 do 8 milionów lat temu w Afryce. Ci pierwsi praludzie, zwani australopiteka-mi. chodzili już na dwóch nogach, a więc mieli wolne ręce, dzięki którym mogli używać prymi­tywnych narzędzi. W miarę jak ich mózgi się roz­wijały, zaczęli produkować coraz lepsze narzędzia i wyruszyli do Europy i Azji, gdzie musieli stawić czoła następującym kolejno po sobie zlodowace­niom, z których pierwsze zaczęło się około 1,5 miliona lat temu.

Najstarsze kopalne szczątki, które naukowcy zali­czają do rodzaju homo (człowiek), pochodzą sprzed około 2,5-1,5 miliona lat. Pierwszego odkrycia takich kości dokonali w 1959 roku Louis i Mary Leakey, na stanowisku archeologicznym Oldoway Gorge w Tanzanii. Obecnie człowieka z Oldoway Gorge nazywa się homo habilis, czyli „człowiek zręczny" albo „człowiek 1470" - od numeru, który nadano w muzeum czaszce znalezionej w Kenii w 1972 roku.
Homo habilis jest najstarszym i najbardziej pry­mitywnym znanym nauce gatunkiem człowiekowatych. Wśród znalezisk znajdowały się kości ręki, z których układu wynikało, że człowiek ten miał już chwytne dłonie, stąd też nazwa - „człowiek zręczny". W pobliżu szczątków homo habilisa znaleziono także proste kamienne narzędzia.
Ten pierwszy człowiek był wyższy od australopiteka, a jego mózg był półtora raza większy -miał od 500 do 800 cm3 objętości. Czaszka homo habilis była też hardziej zaokrąglona, a twarz o wiele bardziej przypominała człowieka współ­czesnego. W przeciwieństwie do australopiteka, którego szczęki i zęby podobne były do uzębienia małp, łuk zębowy homo habilis był już niemal identyczny z zębami homo sapiens.
Około 1,5 miliona lat temu pojawił się nowy przedstawiciel człowiekowatych (hominidae) -homo erectus (człowiek wyprostowany). Mniej więcej z tego samego okresu pochodzą nieco bar­dziej skomplikowane narzędzia kamienne. Szczątki człowieka wyprostowanego odkryto po raz pierw­szy w 1891 roku na Jawie, wiadomo jednak, że wy­stępował w wielu częściach świata - w Europie, Azji i Afryce. Polował na duże zwierzęta, potrafił się też posługiwać ogniem, zarówno do obróbki termicznej żywności, jak i do ogrzewania ciała.
Homo erectus, zwany także pitekantropem, miał większy mózg niż homo habilis, jego objętość się­gała 1000 cm3. Potrafił też wytwarzać bardziej skomplikowane narzędzia, na przykład dwustron­nie gładzone pięściaki i toporki. Zastąpiły one wy­twarzane wcześniej łupane prymitywne pięściaki, umożliwiając tym samym polowanie, które od tego czasu stało się głównym sposobem zdobywania przez homo erectusa pożywienia.
Pierwsze pitekantropy pojawiły się w okolicach jeziora Turkana w Kenii, wkrótce jednak rozprze­strzeniły się na Bliskim Wschodzie, w Europie i Azji. Archeolodzy zauważyli, że przedstawicie­le tego gatunku w Afryce byli znacznie wyżsi od swoich krewniaków z terenów dzisiejszych Chin. Prawdopodobnie przyczyną takiego stanu rzeczy były różnice w dostępie do pożywienia. Tak zwany człowiek pekiński żył przed około 500 tysiącami lat. Szczątki homo erectusa odnaleziono też w Yuanmou w zachodnich Chinach i na Jawie.

Podobne prace

Do góry