Ocena brak

Hiszpania i Niderlandy

Autor /Chrystiano Dodano /24.04.2013

Półwysep Iberyjski nie był wolny od wpływów erazmian, z których część sprzyjała reformacji. Nie doszłojednak do otwartej działalności reformatorów ewangelickich ani do powstania zwartych ośrodkówreformacji, poza podejrzanymi o to miastami: Sewilla i Valladolid. Zaporą były wcześniejsze reformykościelne kardynała Ximenesa oraz rozwinięta inkwizycja hiszpańska. Król hiszpański nie zdołał jednakprzeszkodzić protestantyzacji Niderlandów, które należały do jego korony.

Niderlandy, wchodzące od średniowiecza w skład cesarstwa, znajdowały się na początku reformacji podpanowaniem Karola V, króla hiszpańskiego i cesarza, a od 1556 roku pod rządami jego syna, króla hiszpańskiegoFilipa II.

Ruch reformacyjny szybko przeniknął do nich z sąsiednich księstw niemieckich. Oprócz luteran działalitam bardzo liczni anabaptyści, aż do upadku ich niemieckiego ośrodka w Monasterze. Karol V, starającsię politycznie scalić słabo dotąd związane z sobą terytoria duchowne i świeckie, tym bardziej nie chciałdopuścić do rozłamu na tle religijnym. Uniwersytet w Lowanium szybko (7.11.1519) potępił naukę Lutra,władza cesarska wprowadziła edykt wormacki, działała kościelna inkwizycja. W Brukseli spalono (1523)za herezję dwóch augustianów, Henryka Voes i Jana Esch, uwięziono i ukarano wielu anabaptystów.

Oprócz ruchu anabaptystów rozwijał się kalwinizm, pod wpływem północnej Francji. Jego pierwszymmęczennikiem stał się (spalony 1545) były dominikanin, predykant z Tournai i Valenciennes, PiotrBrully. Potem ginęli inni kalwini, w Tournai, Gent, Brukseli i Bruge. Edykt regentki, Małgorzaty Austriackiej,zakazał (1550) rozpowszechniania książek reformacyjnych, zwłaszcza że ukazało się flamandzkietłumaczenie dzieł Kalwina. Nie pozwalał też na prywatne zgromadzenia i nakładał surowe karyza herezję: konfiskatę majątku, dla mężczyzn ścięcie, dla kobiet żywcem pogrzebanie lub spalenie.

Kalwini działali nadal wbrew represjom. Niektórzy opuszczali kraj i znów wracali. Najwybitniejszympredykantem był reformator Niderlandów, Guido de Bray, ścięty (1567) w Valenciennes. Opracował onkalwińskie Wyznanie wiary dla Niderlandów (Confessio Belgica, 1561), które czerpało z hugenockichwyznań, ale uwzględniało mentalność i potrzeby religijne Niderlandczyków. Postępu kalwinizmu niezdołał powstrzymać Filip II (1556-1598), tym bardziej że w Niderlandach powstał polityczny ruch oderwaniasię od korony hiszpańskiej. Po roku 1564 nasilił się on tak dalece, że doprowadził do walki zbrojneji osiągnął swój cel.

Podobne prace

Do góry