Ocena brak

HIGIENA PSYCHICZNA

Autor /Dobrochna Dodano /18.10.2012

System poglądów i działań
praktycznych zmierzających do ochrony i rozwoju psychiki
(zdrowia psych.) oraz zapobiegania chorobom psych., a także
ruch spot., który te poglądy i działania rozwija.

Inicjatorem ruchu h.p. był C.W. Beers, będący przez 3
lata pacjentem szpitala psychiatrycznego; popierany przez
psychiatrę A. Meyera (który później zdystansował się wobec
działalności Beersa), opublikował A Mind that Found Itself
(NY 1908; Umysł, który sam siebie odnalazł, Wwa 1948,
19842), przedstawiające niehumanitarne warunki, w jakich
przebywają chorzy psychicznie; 1908 założył pierwszy Komitet
H.P. w Connecticut (nazwa h.p. nadana przez Meyera),
który skupił nieprofesjonalistów, domagających się poprawy
sytuacji chorych psychicznie w szpitalach; konsekwencją tego
było upowszechnienie idei h.p. w całym świecie.

Z czasem
ruch uznał za swoje cele: zapobieganie chorobom psych.,
prawidłowy rozwój psych, dzieci i dorosłych oraz eliminację
„psych, zboczeń"; przyczynił się do zainteresowania szerszych
kręgów społ. losem chorych psychicznie, do ukształtowania
się orientacji psychospoł. w psychiatrii, rozwoju psychiatrii
human, i objęcia zainteresowaniem lekarzy nieprawidłowo
funkcjonujących społeczności; stał się też obrońcą
praw chorych.

Ruch h.p. reprezentowany przez Świat. Federację
Zdrowia Psych, (działającą od 1948 z siedzibą w Londynie),
działa w wielu krajach, organizuje międzynar. kongresy,
wydaje czasopisma; poddawany jest krytyce za nieokreśloność
i nierealność celów, niedostateczne uzasadnienie
nauk. głoszonych tez oraz nieliczenie się z opiniami psychiatrów;
we współcz. szeroko rozumianej psychiatrii jego znaczenie
jest marginalne.

W Polsce inicjatorem i przywódcą ruchu h.p. był K. Dąbrowski,
który 1932 założył w Szpitalu Miejskim w Warszawie
oddział neuropsychiatrii dziecięcej oraz pedagogiki leczniczej
wraz z poradnią h.p.; 1935 powstał Instytut H.P. jako
oddział Państw. Szkoły Higieny, potem jako dział Państw.
Zakładu Higieny; od 1938 działały poradnie h.p. w Łodzi,
Gdyni, Lublinie i Stanisławowie.

Po II wojnie świat, tradycje h.p. podjął Państw. Instytut
H.P. Ruch ten spotkał się z żywą - nie zawsze pozyt. - reakcją
psychiatrów, psychologów, pediatrów, duchowieństwa i
cieszył się poparciem władz państw.; 1949 Instytut i jego wydawnictwa
zostały administracyjnie zlikwidowane, a jego placówki
lecznicze zamienione na poradnie zdrowia psych., które
przejęły zadania otwartego lecznictwa psychiatrycznego.
Instytut, reaktywowany po 1956, podejmuje ze zmiennym
powodzeniem różnoraką działalność profilaktyczną, leczniczą
i popularyzatorską, m.in. zajmuje się młodzieżą dotkniętą
narkomanią; dzięki temu uzupełnia on funkcje państwowej
służby zdrowia.

Wydaje czasopisma „Biuletyn Instytutu
H.P." (Wwa 1938), „Zdrowie Psychiczne" (Wwa 1946-49,
I960-) i „Biuletyn Polskiego Towarzystwa H.P." (Wwa 1965-;
od 1970 „Zagadnienia Wychowawcze w Aspekcie Zdrowia
Psychicznego"; od 1973 „Zagadnienia Wychowawcze a Zdrowie
Psychiczne").

 

K. Dąbrowski, H.p. zagranicą i u nas, Wwa 1933; A. Jus, Zagadnienia h.p. w Polsce, Zdrowie Publiczne 66(1950) 65-67; J. Jaroszyński, O szkodliwej praktyce h.p. w psychiatrii dziecięcej, Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska 4(1954) 191-200; I. Jaworski, O właściwy kierunek profilaktyczny w psychiatrii, Neurologia, Neurochirurgia i Psychiatria Polska 5(1955) 443-453; O rehabilitację i reaktywowanie Instytutu H.P., Po prostu 10(1956) 5; E. Manteuffel, O restytucję h.p. w wychowaniu, Nowa Szkoła 8(1957) 643-648; M. Tramer, Allgemeine Psychohygiene, Bas 1960; L. Korzeniowski, Encyklopedyczny słownik psychiatrii,Wwa 1972, 19863, 190; K. Dąbrowski, Wprowadzenie do h.p., Wwa 1979; C. Cekiera, XIV Międzynarodowy Kongres Zdrowia Psychicznego, Zdrowie Psychiczne 28(1987) 143-151.

Podobne prace

Do góry