Ocena brak

Henryk Sienkiewicz (1846 — 1916)

Autor /Albinos Dodano /04.06.2013

Urodził się w Woli Okrzejskiej na Podlasiu. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął studia w warszawskiej Szkole Głównej. Początkowa studiował medycynę, później — filologię. Debiutował jako dziennikarz u schyłku lat sześćdziesiątych, ogłosił również dwa studia krytycznoliterackie o Mikołaju Sępie-Szarzyńskim oraz o Kasprze Miaskowskim. Od 1873 roku ogłaszał felietony i reportaże w „Gazecie Polskiej” pod pseudonimem Litwos. Pierwszą powieścią Sienkiewicza jest Na marne (1869), natomiast debiutem literackim — dwie tendencyjne nowele Humoreski z teki Worszyłły (1872), wydane przez „Przegląd Tygodniowy”. Sienkiewicz początkowo był związany z obozem pozytywistycznym, jednakże dość wcześnie oddalił się od niego.

W latach 1876—1879 przebywał w Stanach Zjednoczonych i we Francji. Na lata siedemdziesiąte przypada także rozkwit nowelistyki pisarza (m. in. Szkice węglem, Jamiól, Janko Muzykant). Do wybitnych osiągnięć należą również reportaże z Ameryki ogłaszane pod tytułem Listy z podróży do Ameryki. Po powrocie do kraju Sienkiewicz tworzy najwybitniejsze nowele: Latarnika, Bartka Zwycięzcę, Sachema. Zbliżył się w tym czasie do ugrupowań neokonserwatywnych.

Był redaktorem dziennika „Słowo”. W latach osiemdziesiątych rozpoczął studia nad wiekiem XVII, które doprowadziły do powstania cyklu powieści składających się na Trylogię (Ogniem i mieczem, 1884; Potop, 1886; Pan Wołodyjowski, 1888), najsłynniejszego dzieła pisarza. Powrócił następnie do problematyki współczesnej w dwóch powieściach: Bez dogmatu (1891) oraz Rodzina Połanieckich (1895). Odnowienie tematyki historycznej, tym razem starożytnej, dokonało się w roku 1896 (Quo vadis?). Rok 1900 przyniósł wybitną powieść o XV wieku — Krzyżaków. Lata dziewięćsetne były uboższe w twórczość, natomiast cechowały się wielką aktywnością społeczną pisarza.

W roku 1905 otrzymał Sienkiewicz nagrodę Nobla za Quo vadis? Z ważniejszych utworów można jeszcze wymienić nieudaną powieść historyczną z czasów wyprawy wiedeńskiej Na polu chwały (1907), współczesną powieść wymierzoną w ruch socjalistyczny Wiry (1910) oraz — przede wszystkim — doskonałą powieść dla młodzieży W pustyni i w puszczy (1911). W czasie pierwszej wojny światowej Sienkiewicz wraz z Ignacym Paderewskim organizował w Szwajcarii Komitet Pomocy dla ofiar wojny w Polsce, Zmarł w Vevey w Szwajcarii.

Do góry