Ocena brak

HENRYK III BIAŁY

Autor /Toma Dodano /16.10.2012

ur. ok. 1227-30, zm. 3 XII 1266,
trzeci syn Henryka II Pobożnego i Anny, córki króla czes.
Przemyśla Ottokara I, książę wrocławski.

Do współrządów został dopuszczony 1247 przez starszego
brata —» Bolesława II Rogatkę; 1248 objął wraz z bratem
Władysławem księstwo legnickie i głogowskie, lecz Bolesław
zmienił pierwotną decyzję i oddał im Wrocław; podział Śląska
pogłębił konflikt między braćmi, doprowadzając (za cenę
rezygnacji z części ziem dziedzicznych) do szukania przez
nich pomocy u margrabiów niem. i wzrostu wpływów czes.
na Śląsku;

1251 H. zabiegał o poparcie wuja Wacława I; kontynuując
zamiar ojca 1253 założył i uposażył (wraz z matką i
braćmi) szpital św. Elżbiety we Wrocławiu. Skłóconych książąt
piastowskich usiłował (1254-55) pogodzić Przemysł Ottokar
II i pozyskać ich dla koalicji antywęg.; na samodzielne
rządy w dzielnicy wrocł. pozwoliła H. kariera kośc. i polit.
Władysława (1265 został abpem Salzburga) osiągnięta dzięki
związkom z dworem praskim; 1256-57 H. wraz z braćmi podjął
starania o odzyskanie części ziem wlkp., uzyskując od
pap. Aleksandra IV potwierdzenie roszczeń terytorialnych;
1260 poprowadził rycerstwo śląskie na wyprawę przeciw Węgrom.

Pod jego rządami nastąpił rozwój gosp. księstwa;
władca rozwinął działalność kolonizacyjną, lokując (głównie
w pn. części księstwa) ponad 10 miast; popierał akcję lokacyjną w majątkach kośc. i rycerskich; konsekwentnie dążył
do odzyskania posiadłości utraconych przez swego poprzednika.

Wobec Kościoła wrocł. okazał (w przeciwieństwie do
brata Bolesława) takt i umiar; unikał walk z episkopatem, a
nawet wystąpił jako pośrednik w sporze między Bolesławem
a bpem Tomaszem I; jako jedyny nie uległ H. presji bpa i
nie nadal mu gen. immunitetu; na rzecz Kościoła wrocł. bądź
bpa przekazał m.in. dochody celne ze spławu drewna do
Wrocławia (1260) oraz prawo pobierania dziesięciny menniczej
(1264).

 

C. Grünhagen, Die Zeit Herzog H. von Schlesien-Breslau 1241-1266, Zeitschrift des Vereins für Geschichte Schlesiens 16(1882) 1-32; R. Gródecki, Dzieje polityczne Śląska do roku 1290, w: Historia Śląska od najdawniejszych czasów do roku 1400, Kr 1933, I 237-256; T. Silnicki, Dzieje i ustrój Kościoła katolickiego na Śląsku do końca wieku XIV, Kr 1939, Wwa 19532; K. Maleczyński, PSB IX 409-410; Jasiński I 118-122; W. Irgang, Der Beginn der staatlichen Zersplitterung Schlesiens (1248-1251), Schlesien 20(1975) 139-146; tenże, Das Urkundenwesen Herzog H. von Schlesien (1248-1266), Zeitschrift für Ostforschung 31(1982) 1-47; J. Mularczyk, Władza książęca na Śląsku w XIII wieku, Wr 1984; tenże, Podział Śląska miedzy synów Henryka II Pobożnego w polowie XIII wieku, PHis 76 (1985) 481-504; A. Jureczko, H. książę wrocławski (1247-1266), Kr 1986; T. Jurek, Geneza księstwa głogowskiego, PHis 78(1987) 79-92.

Podobne prace

Do góry