Ocena brak

HENRYK III (1)

Autor /Toma Dodano /16.10.2012

ur. 28 X 1017, zm. 5 X 1056 w Botfei
(Góry Harzu), król Niemiec, cesarz, syn Konrada II (z dynastii
salickiej).

Wychowywany był w Bawarii przez Brunona, abpa Augsburga,
i Engilberta, bpa Freisingu; 1027 został księciem Bawarii,
a 1038 Swewii; koronowany 1028 w Akwizgranie na
króla niem.; uczestniczył w wyprawach wojennych do Burgundu
(1032), Czech (1033) oraz Włoch (1038); po śmierci
ojca (1039) objął władzę, wprowadzając w Niemczech — pokój
Boży i kontynuował politykę konsolidacji oraz rozszerzania
władzy król. (m.in. 1044 potwierdził swoje prawa do Lotaryngii);
aby utrzymać równowagę sił na Wschodzie popierał
1041 Kazimierza I Odnowiciela w sporze z księciem czes.
Brzetysławem (1054 doprowadzi! do układu przyznającego
Śląsk Polsce, z obowiązkiem trybutu na rzecz Czech z tej
dzielnicy); 1044 podczas próby obalenia ustroju feudalnego
na Węgrzech przez Abę Samuela, H. stanął po stronie jego
przeciwników, a po zwycięstwie nad nim na polach Menfó k.
Gyor przywrócił tron Piotrowi Orseolo, którego uczynił swoim
lennikiem; utworzył również Marchię Czeską (wzdłuż rzeki
Dyi) i Marchię Nową (na granicy z Węgrami);

H. wezwany
przez arystokrację rzym., przybył 1046 do Włoch, gdzie o
stolicę św. Piotra ubiegali się 3 kandydaci, popierani przez
poszczególne frakcje; na synodzie zwołanym przez H. w Sutri
(20 XII) zmusił do ustąpienia antypap. Sylwestra III i oskarżonego
o symonię — Grzegorza VI, a na synodzie w Rzymie
(23-24 XII) - pap. Benedykta IX, powołując na to stanowisko
bpa Bambergi Suidgera, który jako pap. Klemens II koronował
w Boże Narodzenie H. i jego żonę Agnieszkę akwitańską;
lud rzym. przyznał H. tytuł patrycjusza rzym., dający
mu prawo ingerencji w wybór papieża, z którego H. szeroko
korzystał; będąc zwolennikiem reformy Kościoła, H. przewodniczył
5 I 1047 synodowi w Rzymie, na którym ustanowiono
kary za symonię; bezpośrednio potem H. udał się do pd.
Włoch, aby przywrócić tam swoją władzę, zagrożoną przez
książąt normańskich; powracając do Niemiec zabrał jako
więźnia złożonego z urzędu pap. Grzegorza VI;

po śmierci 1047 pap. Klemensa II H. desygnował kolejno niem. bpów
na papieży: —> Damazego II (1047), Leona IX (1048, na sejmie
w Wormacji) oraz Wiktora II (1055), z którym przybył
do Włoch, gdzie brał udział w jego koronacji (13 IV 1055)
oraz w zwołanym przezeń synodzie we Florencji (4 VI), występującym
przeciw symonii i konkubinatowi duchownych;

1053 doprowadził do koronacji na króla Niemiec swego syna
Henryka (późniejszego Henryka IV), którego powierzył pieczy
pap. Wiktora II, obecnego przy śmierci H.

 

E. Steindorff, Jahrbücher des deutschen Reiches unter H. I-II, L 1874-81; K. Hampe, Deutsche Kaisergeschichte in der Zeit der Salier und Staufer, L 1909, Hei 1963 ; G.B. Borino, L'elezione e la deposizione di Gregorio VI, Archivio della Reale società romana di storia patria 39(1916) 142-252, 259-410; A. Fliehe, La réforme grégorienne, Lv 1924, I 104-165; G. Ladner, Theologie und Politik vor dem Investiturstreit. Abendmahlstreit, Kirchenreform, Cluny und H., Bad 1936; A. Amore, ECat V 375-377; K. Schmid, H. und Gregor VI. im Gebetsgedächtnis von Piazenza des Jahres 1046, w: Verbum et signum. Beiträge zur mediävistischen Bedeutungsforschung. Friedrich Ohly zum 60. Geburtstag, Mn 1975, II 79-97; F.J. Schmale, Die „Absetzung" Gregors VI. in Sutri und die synodale Tradition, AHC 11(1979) 55-103; A.A. Anton, Der sogenannte Traktat „De ordinando pontífice". Ein Rechtsgutachten in Zusammenhang mit der Synode von Sutri (1046), Bo 1982; P.G. Schmidt, H. Das Bild des Herrschers in der Literatur seiner Zeit, DA 39(1983) 582-590; H. Zimmermann, TRE XV 3-6.

Podobne prace

Do góry