Ocena brak

HENRYK II (1)

Autor /Toma Dodano /16.10.2012

ur. 5 III 1133 w Le Mans, zm. 6 VII 1189
w Chinon, król ang. od 1154, pierwszy z dynastii Plantagenetów;
syn Godfryda Plantageneta, hrabiego Andegawenii i
Matyldy, córki króla ang. Henryka I.

Wychowywany we Francji, 1150 otrzymał od króla franc.
Ludwika VII Normandię; 1151 odziedziczył po ojcu Andegawenię,
Maine i Touraine, a 1152, w wyniku małżeństwa z
Eleonorą, uzyskał Akwitanię, stając się najpotężniejszym rywalem
króla franc; tron objął 1154; 1159 opowiedział się za
pap. —» Aleksandrem III i stając po strome króla franc. musiał
zaniechać starań o koronę francuską.

H. chciał całkowicie podporządkować Kościół państwu
(m.in. obłożył dobra kośc. podatkiem wojskowym, zw. scutage)
i w tym celu powołał 1162 na abpa Canterbury (i prymasa)
swego dotychczasowego kanclerza —» Tomasza Becketa,
a 1164 ogłosił —» clarendońskie artykuły; potępienie ich przez
Aleksandra III spowodowało wycofanie przez H. poparcia
dla niego;

H., zagrożony interdyktem i wybuchem wojny z
Francją, przybył na kontynent i 1170 pogodził się z prymasem,
odwołując clarendońskie artykuły; uznany za moralnego
sprawcę zabójstwa Tomasza Becketa, H. zgodził się na
pokutę (odbył ją 1174 przed grobem Tomasza, kanonizowanego
1173) wyznaczoną przez Aleksandra III; papież licząc
na poparcie Anglii w działaniach przeciw ces. —» Fryderykowi
I Barbarossie uznał większość clarendońskich artykułów. H.,
korzystając z zaleceń pap. —» Hadriana IV, który 1156 bullą
Laudabiliter (PL 188,1441-1442) przyznał mu władzę
zwierzchnią nad Irlandią, podporządkował ją sobie 1170-72,
a na synodzie odbytym 1172 w Cashel pod przewodnictwem
pap. legata doprowadził do przyjęcia przez irl. bpów rzymskich
norm liturgiczno-organizacyjnych oraz niektórych ang.
zwyczajów liturg.; 1175 H. przejął zwierzchność nad Szkocją.

H. zaprowadził jednolity system skarbowy i sądowniczy,
zniósł tzw. sądy boże i pojedynki sądowe, postępowanie dowodowe
oparł na zeznaniach zaprzysiężonych świadków;
1167-68 doprowadził do powstania w Oksfordzie studiów
typu uniw.; ufundował wiele klasztorów, m.in. opactwo w —»
Fontevrault (znajduje się tu grobowiec H. i jego żony), oraz
sprowadził do Anglii kartuzów (—» Hugon z Lincoln).

 

F. Hardegen, Imperialpolitik König H. von England, Hei 1905; I. Wolff, H. von England als Vasall Ludwigs VII von Frankreich, Br 1936; R. Foreville, L'Eglise et la Royauté en Angleterre sous H. Plantagenêt (1154-1189), P 1944; J. Boussard, Le Gouvernement d'H. Plantagenêt, P 1956; J.T. Appleby, H., the Vanquished King, Lo 1962; R. Barber, H. Plantagenêt. A Biography, Lo 1964; H. Mayr-Harting, H. and the Papacy, 1170-1189, JEH 16(1965) 39-53; R. Hiihn. Dai Königtum H. von England, Erl 1968; J.F. Schlight, H. Plantagenet, NY 1973; W.L. Warren, Henry II, Lo 1973; E.M. Hallam, H., Richard I and the Order of Grandmont. Journal of Medieval History 1(1975) 165-186; T.H. Corfe, Archbishop Thomas and King H., C 1975; L. Schmugge. Thomas Becket und König H. in der Sicht des Radulfus Niger, DA 32(1976) 572-579; N. Friedrich, Die diplomatische und rechtshistorische Entwicklung der Insularen writs unter König H. von England 1154-1189 und ihr Verhältnis zu den Kontinentalen Urkunden, Bochum 1977; E. Türk. „Nugae curialium". Le règne de H. Plantagenêt (1154-1189) et l'éthique politique, G 1977; A. i Ch. Duggan, R. de Diceto, H. and Becket with an Appendix on Decretal Letters, w: Authority and Power. Studies on Medieval Law and Government Presented to Walter Ullmann on His Seventieth Birthday, C 1980, 59-81; E. Mayer, H. of England and the Holy Land. EHR 97(1982) 721-739; D. Corner, The „Gesta Regis Henrici Secundi" and „Chronica" of Roger, Parson of Howden, BIHR 56(1983) 126-144; B.S. Bachrach, King H. and Angevin Claims to the Saintonge, Medieval Prosopography 6(1985) z. 1, 23-45.

Podobne prace

Do góry