Ocena brak

HELOIZA I ABELARD

Autor /Gotard Dodano /21.03.2012

Pierre Abelard, 1079—1142, filozof i teolog francuski, zwany Platonem chrześcijaństwa, Arystotelesem Paryża, francuskim Lukrecjuszem, jeden z największych umysłów swego czasu, prekursor racjonalistycznego i niezależnego myślenia, a także postępowej, opozycyjnej scholastyki. Jego proza na jakikolwiek temat należała do najświetniejszych w średniowieczu.

Jego szeroki rozgłos opiera się jednak na tragedii, miłosnej, romansie, który trwał 18 miesięcy, ale pozostawił legendę żyjącą już 8 stuleci. Była to para o inteligencji niezwykłej, umiejąca motywy swego postępowania poddać analizie psychologicznej w sposób przed XX wiekiem nie znany. Abelard, 34-letni profesor, uwielbiany przez studentów, zakochał się w urodziwej, małoletniej Heloizie, której udzielał lekcji w zamian za pokój w domu jej wuja, gdzie mieszkała, niejakiego Fulberta, kanonika katedry Notre Dame.

Gdy Heloiza zaszła w ciążę, kochankowie pobrali się potajemnie wbrew radom Heloizy, obawiającej się, że małżeństwo zniszczy karierę Abelarda. Gdy urodził się ich synek, Astrolab, a wieść o małżeństwie zaczęła się szerzyć, mściwy Fulbert nasłał na Abelarda opryszków, którzy go wykastrowali. Heloiza na prośbę Abelarda została zakonnicą, on również przez wiele lat żył jako mnich w klasztorze, ale miłość przetrwała.

Heloizie wpadł w ręce list Abelarda do jednego z przyjaciół, pisany z klasztoru św. Gildasa w Bretanii, gdzie przebywał w 1128—34; w liście opowiada z niezwykłą otwartością historię swego życia, opisuje konflikty filozoficzne i, teologiczne, w jakie się wdawał, romans z Heloizą, a także zwierza się z cierpień, jakie sprawia mu tęsknota za nią. Heloiza, która stała się przeoryszą klasztoru Parakleta (ufundowanego i przekazanego jej przez Abelarda), pisze do niego natychmiast, przypominając dawne uczucia i błagając o list.

Wywiązała się z tego korespondencja, która się częściowo zachowała, popularyzując ich miłość jako romantyczną tragedię. Heloiza przeżyła Abelarda o 22 lata, otoczona czcią i szacunkiem władz kościelnych. Trumny sławnej pary spoczywały obok siebie w klasztorze Parakleta aż do czasów Rewoliicji Fr. W 1811 pogrzebane zostały we wspólnym grobie na cmentarzu Pere Lachaise w Paryżu.

Historia calamitatum Abaelardi obszerny list o charakterze autobiograficznym (ok. 1136, wyd. pol. Historia moich niedoli, 1952) Abelarda do nieznanego przyjaciela. Epistulae łac., 'Listy', korespondencja Heloizy i Abelarda złożona z ośmiu listów.

Eloisa to Abelard list w dystychach heroicznych (1717) Aleksandra Pope'a, oparty na Listach Heloizy i Abelarda, wydanych po ang. w 1714. Heloiza i Abelard sztuka (Paryż 1949, wyst. pol. Wrocław 1959) Rogera Vaillanda. Nowa Heloiza zob. Nowy.

Podobne prace

Do góry