Ocena brak

Guzy jajnika

Autor /karanga Dodano /22.11.2013

Określenie i podział. Ze względów praktycznych guzy jajnika dzielimy na:

I.    Torbiele zastoinowe: torbiel pęcherzyka Graafa (cystis follicularis), torbiel w ciałku żółtym (cystis corporis lutei), torbiel smolista (cystis picea). Ta ostatnia tworzy się na skutek przeszczepienia błony śluzowej macicy do jajnika (endometriosis externa).

II.    Guzy nowotworowe pochodzenia nabłonkowego:

a)    łagodne: torbielak surowiczy (cystoma serosum), torbielako-gruczolak rzekomośluzo-waty (cystadenoma pseudomucinosum glan-dulare), torbielako-gruczolak brodawkowaty(cystadenoma serosum papilliferum), guz Brennera (zbudowany z komórek nabłonkowych Waltharda i tkanki łącznej). Torbie-laki należą do najczęściej spotykanych guzów jajnika, natomiast guz Brennera zdarza się bardzo rzadko i jest hormonalnie o-bojętny;

b)    złośliwe: rak jajnika. Pierwotny rak jajnika jest rzadko spotykany, natomiast wtórny tworzy się często na skutek zezłośliwie-nia torbielako-gruczolaków lub przerzutów raka macicy, czy też raka żołądka do jajników (rak Krukenbeerga).

III. Nowotwory pochodzenia łącznotkanko-wego:

a) łagodne — włókniaki jajnika (fibroma  ovarii), rzadko występujący typ guza, dający często objawy zespołu Meigsa (ascites + hy-drothorax);

b) złośliwe — mięsak jajnika (sarcoma o-varii), występuje bardzo rzadko i jest bardzo złośliwy, szerzy się drogą naczyń chłonnych i krwionośnych, śródbłoniak (endothe-lioma ovarii).Rozpoznanie tych nowotworów jest możliwe dopiero po badaniu histologicznym.

IV.    Nowotwory wywodzące się z komórki jajowej:

a)    łagodne — torbiel skórzasta (cystis der-moidalis), często spotykana (10% guzów jajnika);

b)    złośliwe — potworniak złośliwy (tera-toma embryonale), zbudowany z niedojrzałych komórek trzech listków zarodkowych.

V.    Nowotwory specjalne jajnika: Ziarniszczak (folliculoma) — guz o cecach

feminizujących; może być przyczyną przedwczesnej dojrzałości płciowej ,u dziewczynek lub powoduje krwawienia maciczne u kobiet w menopauzie.

Jądrzak (arrhenoblastoma) — o cechach maskulinizu j ących.

Guz z komórek śródmiąższowych jajnika (interstitioma ovarii) — również o cechach maskulinizuj ących.

Otoczkowiak (thecoma), mający często działanie defeminizujące.

Rozrodczak (dysgerminoma), gonocytoma), zbudowany z niedojrzałych komórek rozrodczych; występuje przeważnie u kobiet młodych, często u obojnaków.

Guzy te należy zaliczyć do złośliwych, gdyż w dużym odsetku ulegają zezłośliwieniu. Najbardziej złośliwy jest rozrodczak, najmniej — otoczkowiak.

Objawy i rozpoznanie. W początkowym okresie rozwoju guzy jajnika mogą nie wywoływać żadnych objawów, chyba że są to nowotwory hormonalnie czynne, feminizu-jące lub maskulinizujące. W późniejszym o-kresie występują bóle w podbrzuszu, a w przypadku skrętu guza mogą dołączyć się ostre objawy otrzewnowe. Rak jajnika początkowo przebiega bezobjawowo, później może powodować objawy bólowe, uciskowe; często rozwojowi raka towarzyszy puchlina brzuszna.

Guzy jajnika rozpoznajemy badaniem zestawionym, wyczuwając obok macicy opory dające ograniczyć się od góry i boków, mniej lub bardziej ruchome. Naciekający rozrost guza, obecność w zagłębieniu od-bytniczo-macicznym (w jamie Douglasa) twardych, nierównych guzków przemawia za złośliwym charakterem nowotworu.

Leczenie. W każdym przypadku stwierdzenia guza jajnika, z wyjątkiem małych torbieli zastoinowych, należy otworzyć jamę brzuszną. Usunięty guz powinien zostać zbadany histopatologicznie. Jeśli są warunki, badanie to należy wykonać w czasie operacji, co ułatwia operującemu podjęcie decyzji co do rozległości i radykalności zabiegu.

Również w przypadkach raka jajnika klinicznie rozpoznawalnego lepiej wykonać o-perację brzuszną. W razie niemożności wykonania doszczętnej operacji należy poprzestać na pobraniu próbnego wycinka, co pozwoli^ rozpoznać rodzaj nowotworu i jego promienioczułość. W przypadku stwierdzenia odległych przerzutów oraz w stanach daleko posuniętego wyniszczenia ustroju można odstąpić od operacji. Ostatnio stosuje się leczenie raka jajników środkami cytostatycznymi (Trenimon, Endoxan itp,).

Podobne prace

Do góry