Ocena brak

GUIBERT JOSEPH de SJ

Autor /Rena Dodano /11.10.2012

ur. 14 VIII 1877 w Lisle-sur-
-Tarn, zm. 23 III 1942 w Rzymie, teolog duchowości, apologety
k.

Do zakonu wstąpił 1895; nowicjat i studia filoz. odbył w
kolegium w Tuluzie; 1901-03 studiował historię na Sorbonie,
a nast. teologię w Enghien (Belgia); 1906 G. przyjął święcenia
kapł. i 1908-10 wykładał teologię w Lecce (Włochy), a
1910-14- w Enghien; 1920 założył czasopismo „Revue d'ascétique
et de mystique", którego był (do 1928) red. naczelnym;
miał duży udział w powstaniu DSAM; od 1927 był prof, historii
i teorii duchowości, teologii fundamentalnej i metodologii
teologii na Gregorianum, od 1932 konsultorem Kongr.
do Spraw Obrzędów i od 1940 konsultorem pap. Piusa XII
do spraw Francji.

G. zarzucał dotychczasowej teologii —> duchowości religijnej
dewocyjny i nienauk. charakter, niedostosowany do kryt.
mentalności człowieka współcz. ; dążył do opracowania nowej
metody badawczej, która uwzględniałaby osiągnięcia nauk.
(zwł. z zakresu psychologii religii i historii duchowości) oraz
miała pastoralne ukierunkowanie; opierając się na myśli Tomasza
z Akwinu oraz Ignacego Loyoli próbował ściśle zdefiniować
podstawowe pojęcia funkcjonujące w teologii duchowości
(modlitwa, asceza, mistyka, kontemplacja - zwł. nabyta)
i ustalić relacje między nimi (brak precyzyjnych określeń
uniemożliwiał właściwe rozumienie teorii doskonalenia życia
wewn.); w kontrowersjach G. zajmował drogę pośrednią i
pojednawczą, natomiast nie sprzeciwiał się —» eklektyzmowi.

W opisie przeżyć wewn., które nazywał —* doświadczeniem
religijnym G. akcentował konieczność zharmonizowania
współdziałania wysiłków człowieka z łaską Boga, głównie w
zakresie modlitwy, kontemplacji i mistyki (wbrew wielu autorom
podkreślającym aktywny udział Boga i bierną postawę
człowieka); pisał nie tyle o stanie (habitus) modlitwy, kontemplacji,
mistyki „wlanej", ile o ich aktach (powstałych pod
wpływem łaski), przynależących również do sfery nabytej
(tym samym przezwyciężał skrajny pasywizm i relatywizm
poglądów na życie duchowo-nadprzyrodzone); w tym kontekście
dostrzegał konieczność prowadzenia —> ćwiczeń duchownych,
jak również zagadnienie —> kierownictwa duchowego,
które widział w rozeznaniu powołania życiowego i wyborze
metod jego realizacji.

G. opowiadał się za różnorodnością
dróg dążenia do doskonałości i sprzeciwiał się twierdzeniu o
powołaniu wszystkich do heroicznej świętości. Redukując różne
drogi realizacji doskonałości powołania chrzęść, do „kosztowania
Boga" (kontemplacja mist.) i służby Bogu, określających
2 drogi miłości, opowiadał się za ich syntezą w konkretnym
życiu chrześcijanina (—» drogi życia duchowego).

G.
kładł nacisk na znaczenie duchowości ignacjańskiej (—» Ćwiczenia
duchowne Ignacego Loyoli), podkreślając jej oryginalność
(mistyka trynitarna i eucharyst., służba w duchu miłości)
i bronił jej przed zarzutami przesadnie surowego ascetyzmu
i moralizmu (wskazywał na istnienie w niej prymatu wiary,
nadziei i miłości, by ostatecznie z Chrystusem służyć innym).

Apologetykę (G. nazywał ją również teologią fundamentalną)
uprawiał w duchu tomistycznym, trzymając się wytycznych
Soboru Wat. I; uważał ją za dyscyplinę uzasadniającą
racjonalne podstawy wiary, której przedmiotem jest objawienie się Boga w Jezusie Chrystusie, co w sposób nieskażony i
bezbłędny przekazywane jest przez Kościół; w rozważaniach
swych koncentrował się na fakcie eklezjologicznym, zbliżając
się do via empirica V.A. —» Dechamps'a; podkreślając autorytet
nauczycielski Kościoła w nieomylnym przekazie objawienia,
G. nalegał, by w traktacie eklezjologicznym eksponować
świętość Kościoła i jego członków, która jest rzeczywistym,
hist., empirycznie stwierdzalnym świadectwem życia
chrzęść, przekonywającym o nadprzyr. prawdzie chrześcijaństwa;
wyższy stopień uwiarygodnienia go jako religii objawionej
osiąga się w przeżyciach kontemplacyjnych i mist., i chociaż
ta droga nie jest dostępna wszystkim, to jednak z doświadczeń
mistyków powinno się wnosić o ich związku z transcendencją
(G. próbował łączyć wiarygodność chrześcijaństwa
z przeżyciami rei.).

Poglądy teol. zawarł G. w dziełach: De Christi Ecclesia
(I-II, R 1926-28), Les doublets de saint Thomas d'Aquin.
Leur étude méthodique. Quelques réflexions, quelques exemples
(P 1926), Etudes de théologie mystique (Ts 1930), Documenta
ecclesiastica christianae perfectionis studium spectantia
(R 1931), Theologia spiritualis ascetica et mystica (R 1937,
Ì 9 5 2 4 ) , Séminaire ou noviciat? Prêtre dans un diocèse ou dans
un ordre religieux? (P 1938), Leçons de théologie spirituelle
(Ts 1943, 19462 ) i La spiritualité de la Compagnie de Jésus.
Esquisse historique (R 1953).

 

P. Galtier, Le père Joseph de G., RAM 26(1950) 97-120; E. Lamalle, Avant-propos, w: Joseph de G-, Spiritualité de la Compagnie de Jésus. Esquisse historique, R 1953, s. IX-XV1; M.O. Galliard. DSAM VI 1147-1154.

Podobne prace

Do góry