Ocena brak

GRZEGORZ z NAZJANZU, Grzegorz Teolog Św. - MYŚL TEOLOGICZNA

Autor /Halka Dodano /11.10.2012

G. stworzył metodologię teologii,
określając jej źródła, przedmiot, specyfikę oraz cechy teologa;
jest też twórcą słownictwa teol. w zakresie —* trynitologii.

1. T r ó j c a Ś w i ę t a - G. akcentował jedność Trójcy ze
względu na jedność bóstwa, jedność potęgi Bożej (monarchia),
współistotność i równość osób boskich pod każdym
względem (Mowa 40, 41); przez jedność nie należy rozumieć
zlania się osób w jedno, jak w nauce Sabeliusza; troistości
zaś nie należy pojmować jako obcości, jak w doktrynie Ariusza,
lecz jako różność osób (Mowa 39, 11); G. po raz pierwszy
wyraźnie określił (Mowa 25, 16) relacje różnicujące osoby
boskie: dla Ojca - „niezrodzenie" (agennesia), dla Syna - „zrodzenie" (gennesis), dla Ducha Świętego - „pochodzenie"
(ekporeusis).

G. określi! bóstwo D u c h a Ś w i ę t e g o terminami:
„Bóg" {Theos), „współistotny" (homousios); przypomniał, że
Bóg również stopniowo w ciągu dziejów odsłaniał prawdę o
bóstwie poszczególnych osób boskich (Mowa 31, 26).
J e z u s C h r y s t u s - posiada wg G. naturę boską i ludzką,
pełnię człowieczeństwa, tj. ciało i duszę ludzką oraz pełnię
bóstwa; odrzucając apolinarystyczną formułę Logos-Sarks
przyjął formułę Logos-Człowiek (List 102) i zaakcentował jedność
osoby Jezusa (List 101). G. jest pierwszym teologiem
gr., który do chrystologii wprowadził terminologię trynitarną
(—» communicatio idiomatum).

2. M a r y j a - Przyznawanie Maryi tytułu „Bogarodzica"
(Theotokos) uznawał za kryterium prawowierności: „Kto
świętej Maryi nie uważa za Bogarodzicę, jest poza boskością"
(List 101); u G. znajdujemy pierwszą w chrzęść, literaturze
wzmiankę o modlitwie błagalnej do Maryi jako wzoru i opiekunki
świętego dziewictwa (Mowa 24, 11).

3. E u c h a r y s t i a - G . był przekonany o realnej obecności
Chrystusa w Eucharystii, jej ofiarniczym charakterze, sile
przebłagalnej i przejednawczej (List 171).

4. D z i e c i ę c t w o B o ż e - Upodabnianie się do Chrystusa
uważał G. za cel życia chrzęść; realizuje się ono etapami;
początkiem jest bojaźń Boża, która oczyszcza z grzechów i
skłania do przestrzegania przykazań; oczyszczenie to ułatwia
poznanie i nabycie mądrości, natomiast mądrość przezwycięża
strach i wynosi nas na wyżyny miłości, do stanu przyjaciół
i synów Bożych; synostwo ściśle łączy z Chrystusem, przez
którego włączamy się w nurt życia Trójcy Świętej.

W procesie
tym wzajemnie się wspierają i uzupełniają theoria i praksis:
„Z teorii czynimy wędrówkę ponad ten świat, a przy pomocy
praksis wznosimy się do teorii; niemożliwością bowiem
jest, by mądrość stała się naszym udziałem, jeśli nie dostosujemy
naszego postępowania do wymagań mądrości" (Mowa
4, 113); źródłem i ostatecznym celem wszelkiej nauki oraz
wzorem wszelkiej prawdziwej cnoty jest Chrystus.

Podobne prace

Do góry