Ocena brak

Groteskowe „Sny pod Fumarolą” - Styl

Autor /Albinos Dodano /05.06.2013

Jedną z właściwości prozy Stanisława Zielińskiego jest swoista niefrasobliwość stylistyczna i konwencja zabawy, płynąca z nadawania dosłownego sensu wyrazom i zwrotom funkcjonującym w języku potocznym na prawach metafory lub przysłowia. Sposób widzenia i ujmowania rzeczywistości jest pomysłowy i w czytelniku może wyzwalać pomysłowość, pobudzać wyobraźnię, wciągać do zabawy. Ponieważ autor często i w różny sposób odwołuje się do poczucia humoru, musi trafić na czytelnika posiadającego tę dyspozycję psychiczną, a być może, w jakimś stopniu, ją obudzi.

Głównymi środkami wyrazu, jakich używa w Snach pod Fumarolą{ w poprzedzającym Karnawale i innych opowiadaniach, są symbole, alegorie i karambole językowe. Prezentowanie świata odbywa się za pomocą stylistyki obojętnej uczuciowo lub chłodnej. Stałym założeniem wydaje się deformowanie nie tylko wyglądów, ale pewników naukowych, tez filozoficznych, norm estetycznych i etycznych.

Trzeba również zwrócić uwagę na specyfikę kompozycji migawkowej, polegającej na przesuwaniu się obrazów lub sytuacji niczym w kalejdoskopie. Taka kompozycja jest wynikiem obserwacji świata przez stale zaskakiwanego i zdziwionego narratora. Migawkowa kompozycja determinuje składnię, gdzie przeważają zdania proste, rejestrujące obserwacje i doznania bez skojarzeń, bez interpretacji.

Czytelnik raz jeszcze musi się zaktywizować, mając do czynienia ze świadomą prowokacją literacką, a zarazem z określoną trudnością. Pisarz świadomie dostarcza tylko pewnych sygnałów, wyimków czy fragmentów obserwowanego świata, ich łączenie zaś, kojarzenie, interpretacja należą do odbiorcy dokonującego konkretyzacji powieści w swojej świadomości. Konkretyzacji tym pełniejszej, im większy wysiłek intelektualny i znaczniejsza chęć wyzbycia się stereotypów myślowych.

Do góry