Ocena brak

GREEN JULIEN

Autor /Zyta Dodano /10.10.2012

ur. 6 IX 1900 w Paryżu, franc, pisarz (pochodzenia
amer.).

Wychowany był w rodzinie protest.; 1916
przyjął katolicyzm; 1919 udał się do Stanów Zjedn. (studiował
w Wirginii), gdzie przebywał również w czasie II wojny świat. ;
od 1945 mieszkał w Paryżu; 1971 został członkiem Akademii
Franc. ; przeżycia z okresu dzieciństwa i młodości wycisnęły na
nim trwałe piętno i miały determinujące znaczenie dla jego
twórczości. G. starał się scalić swój wewn. świat oscylujący między
dwoma wyznaniami chrzęść, i kulturami oraz między miłością
Boga a namiętnościami zmysłowymi.

G. zadebiutował utworem Pamphlet contre les catholiques de
France (P 1924), w którym wystąpił przeciw zobojętnieniu i formalizmowi
życia katolików.

Jego pierwsze powieści Mont-Cinère
(P 1926), Adrienne Mesurât (P 1927; Adrianna Mesurât,
Wwa 1973) i Leviathan (P 1929), tworzące „trylogię zgrozy", łączy
mroczna wizja świata; bohaterowie ich, żyjący w poczuciu
całkowitej samotności, nudy i uwięzienia, podejmują w sposób
gwałtowny „daremną próbę uwolnienia się", zakończoną obłąkaniem,
zbrodnią lub samobójstwem. Do tego nurtu można również
włączyć powieść Epaves (P 1932; Manekiny, Wwa 1985),
w której życie bohatera przedstawione jest jako historia jego klęski.

W następnym okresie twórczości w dużo większym stopniu
G. ukazał rzeczywistość niewidzialną i oniryczną, świat halucynacji
i fantastyki, czego przykładem jest zwł. L'Autre sommeil
(P 1931), Le visionnaire (P 1934), Minuit (P 1936), Varouna
(P 1940; Waruna, Wwa 1959); i Si j'étais vous... (P 1947;
Gdybym byl tobą..., Wwa 1959) ; w dwu ostatnich powieściach
zaznaczył się wpływ zainteresowania G. filozofią ind., buddyzmem
i problemem —» reinkarnacji.

Trzeci etap twórczości G.
rozpoczął się po kryzysie rei. (1924-39), zakończonym powrotem
do Kościoła (głównie pod wpływem J. Maritaina) ; powieści
Moira (P 1950), Chaque homme dans sa nuit (P 1960; Każdy
w swojej nocy, Wwa 1964) i L'Autre (P 1971; Inny, Wwa 1973)
przedstawiają konflikt głęboko przeżywanej wiary z żywiołem
agresywnej zmysłowości. W powieściach Les pays lointains (P
1987) i Les étoiles du Sud (P 1989) akcja rozgrywa się na południu
Stanów Zjedn. w okresie poprzedzającym wojnę secesyjną.

G. jest również autorem sztuk teatralnych: Sud (P 1953),
L'Ennemi (P 1954; Nieprzyjaciel, Dialog 18 (1973) z. 3, 62-
-97), L'Ombre (P 1956) i Demain n'existe pas. L'Automate (P
1985), zbioru szkiców lit. Suite anglaise (P 1927), tomu wyznań
o charakterze ściśle rei. Ce qu'il faut d'amour à l'homme (P
1978), studium o św. Franciszku z Asyżu Frère François (P
1983; Brat Franciszek, Wwa 1987) oraz zbioru esejów i wspomnień
Le langage et son double (P 1985).

Ważne miejsce w twórczości G. zajmują 4 tomy autobiografii
obejmującej okres dzieciństwa i młodości: Partir avant
le jour (P 1963; Wyruszyć przed świtem, Wwa 1969), Mille
chemins ouverts (P 1964; Tysiąc dróg stoi otworem, Kr 1985),
Terre lointaine (P 1966) i Jeunesse (P 1974); są one uzupełnieniem
Journal (I-XIV, P 1938-90; Dziennik I-II, Wwa 1972-
82), prowadzonego od 1926 (każdy tom ma odrębny tytuł).

Dziennik ten jest zwierciadłem życia pisarza i cennym komentarzem
do jego twórczości; G. zastanawia się tu często,
podobnie jak F. Mauriac, nad zagadnieniem relacji między
powieścią i wiarą, nad problemem mor. odpowiedzialności
powieściopisarza-chrześcijanina (i grożących mu niebezpieczeństw);
dużo miejsca poświęca rozważaniom o muzyce, malarstwie
i czytanych książkach, wśród których szczególną rolę
spełnia Biblia.

Jednak nie dziennik, lecz powieści i sztuki teatralne przekazują
o G. pełną prawdę i odsłaniają jego intymny świat. W
swoich książkach stworzył G. osobiste, pełne metafiz. niepokoju
uniwersum, w którym mocno została podkreślona rzeczywistość
świata niewidzialnego oraz obecność tego, co nieświadome
i oparte na marzeniu.

Wydanie dzieł G. ukazało się w kolekcji Bibliothèque de la
Pléiade pt. Oeuvres complètes (I-VIII, P 1972-).

 

M. Eigeldinger, Julien G. et la tentation de l'irréel, P 1947; Ch. Moeller, Littératuredu XX^slècle et christianisme, P 1953, I 302-370; A. Fongaro, L'existence dans les romans de Julien G., R 1954; S. Stokes, Julian G. and the Thorn of Puritanism, NY 1955; M. Gorkine, Julien G., P 1956; P. Brodin, Julien G., P 1957;A. Blanchet, La littérature et le spirituel, P 1960, II 147-208; J.L. Prévost, Julien G. ou l'âme engagée, Ly 1960; J.C. Joye, Julien G. et le monde de la fatalité, Bn 1964; J. Sémolué, Julien G. ou l'obsession du mal, P 1964 (Julien G., czyli obsesja zla, Wwa 1969); R. de Saint Jean, Julien G. par lui-même, P 1967; J.P. Uijterwaal, Julien G., As 1968; J. Petit, Julien G., ,,1'homme qui venait d'ailleurs", P 1969; A. Mor, Julien G., testimone dell'invisibile. Mi 1970; J. Petit, Julien G., P 1972; A. Rogalski, Twórcy, dzieła, postawy, Wwa 1974, 158-190; W. Kwiatkowski, „Wyrazić siebie za wszelka cene...". O „Dzienniku" Julien G., ŻM 25 (1975) z. 7, 78-81; J.P.J. Piriou, Sexualité, religion et art chez Julien G., P 1976; W. Kwiatkowski, „Adrianna Mesurât" G., czyli niemożność ucieczki, RH 28 (1980) z. 5, 19-32; S. Toulet, Le tourment de Dieu dans l'oeuvre autobiographique de Julien G., Sherbrooke 1982; M. Raclot, Le sens du mystère dans l'oeuvre romanesque de Julien G. I-II, P 1988; R. de Saint Jean, L. Estang, Julien G., P 1990.

Podobne prace

Do góry