Ocena brak

Goryle

Autor /Karmazyn Dodano /31.01.2012

Goryl jest największą małpą człe­kokształtną. Należy do gatunków zwierząt najbliżej spokrewnionych Z człowiekiem. Obecnie stał się gatunkiem zagrożonym.
W pewnym okresie swojej przeszłości ewo­lucyjnej goryle najprawdopodobniej były małpami nadrzewnymi. Zwierzęta te są dobrze przystosowane do wspinania się po drze­wach, gdyż mają kończyny zdolne obejmować gałęzie. Ramiona goryla są szczególnie wydłużo­nego wskazuje na to, że ssak ten mógł dzięki nim przenosić się z jednego drzewa na drugie. Tak jak człowiek, goryl dobrze widzi i ma dobrą orientację w przestrzeni, jednakże tylko młode, lekkie gory­le spędzają większość czasu na drzewach. Stare, ciężkie osobniki prowadzą naziemny tryb życia, a chodząc opierają ciało na stopach i podwiniętych palcach kończyny przedniej.
Trzy podgatunki.
Są trzy podgatunki goryla, które nieznacznie różnią się od siebie. Goryl nizinny zachodni wy­stępuje w Kamerunie, w Gabonie, w Republice Środkowoafrykańskiej, w Kongo i Zairze. Ma szarobrązowe futro. Dorosłe samce mają srebrzysty grzbiet w okolicy krzyżowej i tej samej barwy uda.
Goryl nizinny wschodni zamieszkuje wschod­ni Zair i żyje w lasach od rzeki Lualaba (Górny Zair) po Wyżynę Wschodnioafrykańską. Ma czar­ne futro, a dorosłe samce mają szerszą klatkę pier­siową i mniejsze srebrzyste siodło na plecach. Goryle te mają także większe szczęki i zęby.
Goryl górski zasiedla Zair, Ruandę i Ugandę występując na wysokościach pomiędzy 1650 a 3790 metrów. Wyglądem przypomina goryla wschodniego, ale ma jeszcze większe szczęki i zę­by. Ponadto włosy jego futra są dłuższe, szczegól­nie na ramionach.
Liście i łodygi roślin są głównym składnikiem diety goryli. W środowisku leśnym tego rodzaju pożywienia nigdy nie brakuje. Jednak aby zaspo­koić swoje potrzeby pokarmowe goryl, musi co­dziennie zjadać duże ilości pokarmu.
Grupy rodzinne wolno koczują po swoim are­ale, który może obejmować obszar od 5 do 30 km2, i nigdzie nie zatrzymują się na dłużej. Dzięki temu rośliny są w stanie wytworzyć nowe pędy, zanim przemieszczające się stado powróci po jakimś cza­sie w to samo miejsce. Każda grupa żeruje nad ranem i po południu. Środek dnia jest czasem odpo­czynku. Noc goryle spędzają w gniazdach zbudo­wanych z liści i gałęzi.
Chociaż goryle zjadają rozmaity pokarm roślin­ny - rośliny o włóknistych łodygach wydają się być ich ulubionym przysmakiem - to są one, tak jak inne małpy człekokształtne, dosyć wybredne. Przed zjedzeniem goryle ostrożnie sprawdzają po­karm, rozrywają go na kawałki i odrzucają niezbyt smakowicie wyglądające fragmenty.
Życie rodzinne.
Na czele każdego stada stoi srebnogrzbiety samiec. Drugą w hierarchii grupy jest jego ulu­biona samica - faworyta. Status innych członków grupy jest określony stopniem ich pokrewieństwa z samcem dominującym oraz ich wiekiem.
Inne samce mogą wdawać się w rywalizację z samcem dominującym i starać się objąć w posia­danie jego harem. Normalnie rywalizacja ta pole­ga na pokazywaniu ostrych zębów, uderzaniu się pięściami w klatkę piersiową i dzikim wyciu, jed­nakże czasami dochodzi do rzeczywistej walki po­między samcami, w której przywódca stada może zostać pokonany. Nowy zwycięzca, przed kopula­cją z samicami, zazwyczaj zabija wszystkie młode, których ojcem był poprzedni samiec i zakłada wła­sną dynastię.
Młody goryl zaczyna nieporadnie chodzić, gdy ma około dziewięciu tygodni. Przyczepiony do brzucha matki jest przez nią noszony, kiedy rodzi­na koczuje w lesie. Samica odstawia go od piersi, kiedy ukończy on trzy i pół roku, gdyż w tym cza­sie przygotowuje się do następnego porodu. Gorylątko jest narażone na wiele niebezpieczeństw -prawie połowa urodzonych młodych nie dożywa wieku dojrzałego. Dorosły samiec czasami może zabić cudzego potomka, więc każda samica za­wsze ostrożnie wybiera takiego partnera, który jest na tyle silny fizycznie, że może zapewnić pełną ochronę swojej rodzinie. Samice goryla osiągają dojrzałość płciową pomiędzy siódmym a ósmym rokiem życia, a do rozrodu przystępują po ukoń­czeniu dziesięciu lat. Samce są w pełni dojrzałe w wieku 15-20 lat.
Związki z człowiekiem
Tak jak szympans, goryl jest blisko spokrewniony z człowiekiem. Należymy do tego samego rzędu naczelnych, nie mamy ogona i mamy wyprosto­waną sylwetkę. Zarówno człowiek, jak i goryl to istoty inteligentne. Kości, mięśnie i narządy we­wnętrzne goryla są podobnie zbudowane jak ludz­kie. Goryl ma krótsze palce u nóg i dłuższe ramio­na, a pierwszy palec stopy jest przeciwstawny w stosunku do pozostałych.
Wcześni odkrywcy wyolbrzymiali dzikość natury goryla po to, aby przedstawić siebie jako odważnych ludzi. Przez wiele lat wierzono, że goryle są bardzo niebezpiecznymi zwierzętami. Współczesne badania wykazały jednak, że samiec goryla walczy tylko w obronie rodzinnej grupy i swoich praw do rozrodu. Dzisiaj tysiące turystów, którzy corocznie odwiedzają Ruandę mogą zbli­żyć się na kilka metrów do stad dzikich goryli. Nikt nie był przez nie nigdy zaatakowany.
Ochrona.
Liczebność goryli górskich zmniejszyła się, gdy las tropikalny w okolicy wulkanów Virunga został wykarczowany pod tereny rolnicze. Obecnie pod-gatunek ten jest rzadki i zagrożony wyginięciem, gdyż na wolności żyje zaledwie 350 osobników. Pomimo tego, że goryl górski jest objęty ochroną, a Góry Virunga są parkiem narodowym, to nadal utrzymuje się przerażający handel czaszkami go­ryli, które są sprzedawane turystom jako pamiąt­ki. Kłusownicy zabijają włócznią samca przewod­nika, później zabijają samice i chwytają młode, które są sprzedawane. Zwierzęta te zwykle szybko w niewoli zdychają z powodu nieodpowiedniego żywienia i szoku po utracie rodziny.
Populacja goryli nizinnych jest większa i liczy około 9000-10000 osobników, w tym 4 tysiące goryli wschodnich. Także i ich środowisko życia jest pomału niszczone przez człowieka i im rów­nież zagrażają kłusownicy.

■ Goryle i szympansy należą do najbar­dziej inteligentnych dzikich zwierząt na świecie.
Noworodek goryla ma różową skórę. Jednakże prawie natychmiast po urodze­niu skóra czernieje.
■ Akty prawne regulujące zasady polo­wania na goryle istnieją we wszystkich krajach, gdzie te małpy występują, ale tylko w Zairze są one objęte całkowitą ochroną. Prawo niestety nie jest w pełni przestrzegane i wciąż młode goryle są wystawiane na sprzedaż.

Goryle należą do rzędu Primates i rodziny Pongidae.
Istnieje tytko jeden gatunek: Gorilla gorilla.
Wielkość: Samiec 1,7-1,8 metra. Samica 1,5 metra.
Masa: 140-180 kg (samiec)
Są trzy podgatunki goryla, wszystkie występują w centralnej Afryce.
Są to:
Goryl nizinny zachodni (G.g. gorilla)
Goryl nizinny wschodni (G.g. graueri)
Goryl górski (G.g. beringei)

Podobne prace

Do góry