Ocena brak

GOŁĄB

Autor /Rajmund475 Dodano /08.10.2012

Parafia w dek. puławskim w diec. lubelskiej.

G., j e d n a z najstarszych wsi w Lubelskiem, miał 2 drewniane
kościoły par. (św. Katarzyny oraz św. Floriana), wzniesione
1170-83; sytuacja taka mogła być skutkiem podwójnego
p a t r o n a t u (rycerskiego i k r ó l . ) ;

1326 dwaj proboszczowie z G.
płacili świętopietrze; 1419 po śmierci j e d n e g o z proboszczów
drugi uzyskał zgodę króla na połączenie obu parafii; wydany
w tej sprawie dekret bpa krak. W. Jastrzębca został wykonany
dopiero 1602; prob. Szymon Grzybowski przy pomocy
Jerzego Ossolińskiego (właściciela wsi) zbudował 1628-36
obecny kościół par. św. Floriana i św. Katarzyny z 2-wieżową
fasadą manierystyczną, murowany, zakończony półkolistą
apsydą, z bogatą zewn. dekoracją stiukową; we wnętrzu
znajduje się m.in. kamienna, renesansowa chrzcielnica
z XVI w.; również z fundacji Grzybowskiego i Ossolińskiego
obok kościoła wzniesiono 1628-38 domek loretański (pierwsza
tego typu budowla w Polsce), wczesnobarokowy, ozdobiony
rzeźbami z terakoty (zachowały się postacie Mojżesza,
Noego, Aarona, Izajasza i Ezechiela) oraz bogatą polichromią
wnętrza; Grzybowski założył także w G. bibliotekę
p a r . , jedną z pierwszych na Lubelszczyźnie, liczącą: 1675 -
195 vol., 1860 - 260 vol.; proboszczami G. byli m.in. J. Dantyszek,
S. Hozjusz, S.B. Rupniewski, W. Skarszewski, F.R.
Zambrzycki; 1979 parafię G. objęli sercanie.

Pod G. została stoczona 1656 bitwa ze Szwedami; 1672
zawiązano w G. konfederację w obronie króla Michała Korybuta
Wiśniowieckiego.

 

SGKP II 663-665; S. Kamiński, Parafia G.. WDL 7(1925) 310-313; H. Prokopowicz. Kościót renesansowy w G. pod Dęblinem. Lb Í952 (mpsBKUL); P. Szafran. Rozwój średniowiecznej sieci parafialnej w Lubelskiem. Lb 1958, 140; S. Michalczuk, Domek loretański w G. Geneza jego treści ideowych i artystycznych, w; Treści dzielą sztuki. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Gdańsk, grudzień 1966, Wwa 1969. 153-171; S. Wasilek, Dzieje biblioteki parafialnej w G. do końca XIX wieku, Lb 1975 (mpsBKUL); K. Parfianowicz, Domek loretański w G. i grupa dzieł architektoniczno-rzeźbiarskich (Tarłów, Kazimierz. Wysokie Kolo, Jedlińsk, Lublin), Studia Puławskie 2(1978) 109-147; DSP IV cz. 1, 89, 211-212, 214, 300-303; Diecezja lubelska. Informator historyczny i administracyjny. Lb 1985, 281-282.

Podobne prace

Do góry