Ocena brak

GOŁĄB

Autor /Teodozjusz Dodano /16.03.2012

U Homera tylko dziki gołąb skalny (gr. peleias dosł. 'ciemnoszary'), którego potomek, gołąb domowy, przybył do Grecji, podobnie jak kura domowa, ze Wschodu, i tak jak ona zrazu nie jako ptak jadalny. Gołębie, które „całują się" dzióbkami, poświęcone były na Wschodzie bogini miłości, Isztar, a w Grecji i Rzymie Afrodycie (Wenerze). Po grecku nazywane, od Isztar, peristera\ wkrótce stały się przysmakiem, a prócz tego ptakiem kultowym; zob. Dodona.

W sztuce chrześcijańskiej gołąb symbolizuje miłość, pokój, Ducha Św., duszę wyfruwającą z ust zmarłych świętych. Gołąb, łac. Columba, konstelacja nieba południowego, w Polsce widoczna zimą tuż nad widnokręgiem. Gołąb domowy. Gł. rasy (odmiany): polne, brodawczaki, garłacze, latawce, turkoty, perukarze (kapucynki), mewki, pawiki, olbrzymy i kuraki.

Gołąb wędrowny, Ectopistes migratorius, ang. passenger pigeon, nieregularnie migrujący olbrzymimi stadami ptak ok. 32 cm długości, o długim, stopniowanym ogonie, szaroniebieski z mieniącą się tęczowo sżyją, piersią ciemną jak wino i białawym brzuszku, występujący we wsch. części Ameryki Płn.; w 1850 r. oceniano ich liczbę na ok. 9 miliardów osobników; jeszcze w 1876, w stulecie niepodległości USA, obserwowano kolonię gołębi wędrownych pokrywającą obszar długości 48 km, szerokości 5 do 6 km; przelatujące stada czyniły z dnia noc; wybijanie ptaków zaczęło w tym czasie przybierać coraz większe rozmiary:

strzelano je na sprzedaż i spożycie, dla ćwiczenia w strzelaniu, dla zabawy wreszcie; już w 38 lat później, 1 września 1914, Marta, ostatnia samica gołębia wędrownego, padła w zoo w Cincinnati, Ohio; wypchana, znajduje się obecnie jako eksponat muzeałny w Smithsonian Institution w Waszyngtonie, D. C., symbol dojutrkostwa i pychy naszej cywilizacji, jej bezduszności w stosunku do środowiska naturalnego.

Gołębica zob. Oliwka (Gałązka, różdżka oliwna). Bądźcie roztropni jak węże, a prości jak gołębice z Biblii, Ew. wg Mat., 10, 16.

Gdybym miał skrzydła jako gołębica, uleciałbym daleko z Biblii, Psalm 54, 7. Otoś ty piękna, przyjaciółko moja, oczy twoje jak gołębicy z Biblii, Pieśń nad Pieśniami, 1, 14; mówi Oblubieniec do Oblubienicy. Gołębie pop. nazwa zwolenników polityki ugody i kompromisu; por. Jastrzębie.

Gołębie pocztowe dawn. gołębie ćwiczone w lotach powrotnych do miejsca swego stałego pobytu, używane do przenoszenia korespondencji. Pieczone gołąbki nie przyjdą same do gąbki zob. Kukania.

Podobne prace

Do góry