Ocena brak

GENGELL JERZY SJ

Autor /Nikita Dodano /04.10.2012

ur. 4 IV 1657 w Wielkopolsce, zm.
15 XII 1727 w Kaliszu, działacz zak., teolog polemista.

Do zakonu wstąpił 1673 w Krakowie; 1676-79 studiował filozofię
w Kaliszu, a 1682-86 teologię w Krakowie; 1685 przyjął
święcenia kapl. i 1691 złożył profesję zak. w Jarosławiu;
1687-90 wykładał apologetykę w studium zak. we Lwowie, a
od 1693 także teologię mor. i scholast. oraz egzegezę Pisma
Św.; 1704-09 byt d y r e k t o r em studiów w kolegium sand.;

1710
został d y r e k t o r em studiów wyższych we Lwowie, a 1713 wicer
e k t o r em i 1714 r e k t o r em kolegium w Gdańsku, gdzie ukończył
budowę gmachu oraz zreorganizował studia t e o l . ; 1717
został r e k t o r em kolegium w Krakowie, które odbudowa! po
pożarze (1719); od 1721 by! r e k t o r em kolegium we Lwowie,
gdzie ukończył budowę nowej szkoły; nakłonił (1725) abpa J .
Skarbka do wydania d e k r e t u zakazującego —* pijarom otwierania
szkoły we Lwowie.

W twórczości polem, występował przeciwko - luteranizmowi,
zwalczając poglądy M. Lutra atakujące filozofię Arystotelesa
i teologię scholast. (Defensio Aristotelis, Pr 1713; Defensio
theologiae scholasticae contra Lutherum, Lw 1713), —» bajanizmowi,
—» jansenizmowi oraz zwolennikom P. Quesnela
(Admiranda jansenismi, Braniewo 1715); ateizm zwalczał w
Eversio atheismi (Braniewo 1716), w Gradus ad atheismum
(Braniewo 1717), uważając filozofię R. D e s c a r t e s ^ (zwl. jego zasadę wątpienia) za bezpośredni stopień do ateizmu, oraz w
De immortalitate animae humanae ventas (Kalisz 1727).

 

J. Poplatek. PSB VII 385: L. Chmaj, Kartezjanizm w Polsce w XVII i XVIII wieku, MFil 5(1956) 79-81; J. Jareo, Jerzy G. (1657-1727) jako pierwszy polski historyk ateizmu, Euh 15(1971) 61-68; Indeks biograficzny, HNP VI 177-178; B. Natoński. Humanizm jezuicki i teologia pozytywno-kontrowersyjna w XVII i XVIII wieku, DTKP II 1, 204-205, 207, 213; L. Grzebień, SPTK I 519-521.

Podobne prace

Do góry