Ocena brak

Genetyczna determinacja smaku

Autor /mirela Dodano /05.05.2014

Genetyczne podstawy funkcjonowania zmysłów są dobrze poznane tylko w przypadku wzroku. Zarówno geny zawiadujące podstawową funkcją tego zmysłu, polegającą na rejestrowaniu różnicy w jasności oświetlenia (jasno-ciemno), jak też. geny odpowiedzialne za odczytywanie trzech podstawowych barw widma słonecznego zostały w ludzkim genomie zidentyfikowane i zlokalizowane.

W odniesieniu do zmysłu smaku i zapachu do tej pory poznano tylko pewne sprzężenia cech, które pozwalają wnioskować o zbliżonej lokalizacji genów kodujących cechy występujące wspólnie. Jeżeli znana jest pozycja jednego z genów, to można w przybliżeniu wskazać także pozycję genu z nim sprzężonego.

Ustalono, że około 25% populacji ludzkiej ma obniżoną zdolność rozpoznawania smaku gorzkiego i słodkiego, a '25% łudzi cechuje wysoka wrażliwość na rozpoznawanie tych smaków. U osób o wysokiej wrażliwości liczba kubków smakowych jest czterokrotnie wyższa niż u osób o niskiej wrażliwości. Ponieważ w kubkach smakowych znajdują się zakończenia włókien nerwowych odpowiedzialnych za przewodzenie sygnałów bólu, stąd bierze się indywidualnie zróżnicowana wrażliwość na „palący” smak niektórych przypraw.

W badaniach przeprowadzonych na myszach podjęto próbę ustalenia miejsca genowego, odpowiedzialnego za rozpoznawanie smaku gorzkiego. Wykazano, że postulowany gen Sou (sucrose octaacelate) znajduje się w chromosomie 6, a działanie jego jest płejotropowe, tzn. wpływa na syntezę enzymów uczestniczących w kilku szlakach metabolicznych. W populacjach ludzkich badano zróżnicowanie reakcji na gorzki smak takich substancji jak chinina, pochodne tiokarbamidu i tiouracylu. Stwierdzono, że zróżnicowanie to ma charakter etniczny, indywidualny, a ponadto wiąże się z wiekiem. Analiza wspomnianego zróżnicowania wskazuje na sprzężenie postulowanego genu Sou z genem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, umiejscowionym w chromosomie X. Natomiast znacznie słabsze reagowanie na smak u alkoholików i ich dzieci, mogące w skrajnych przypadkach objawiać się całkowitym defektem zmysłu smaku, sugeruje sprzężenie genu Soa z dehydrogenazą alkoholową zlokalizowaną w długim ramieniu chromosomu 4. Jednakże więcej danych wskazuje na wiclogenowe uwarunkowanie konsumpcji i przyswajania alkoholu.

Ponadto stwierdzono, że substancje słone i kwaśne penetrują komórki kubków smakowych bezpośrednio, wykorzystując tzw. tunele jonowe. Natomiast substancje słodkie i gorzkie przyłączają się najpierw do białek receptorowych i dopiero w kompleksie z nimi przedostają się do wnętrza komórki. Dwa różne mechanizmy rozpoznawania czterech podstawowych smalców znajdują potwierdzenie w defektach smakowych. Wrodzona ograniczona lub całkowita niezdolność rozpoznawania smaku najczęściej dotyczy łącznie smaku słodkiego i gorzkiego.

Jak z powyższego wynika, wiedza dotycząca genetycznego uwarunkowania rozpoznawania smaku i zapachu oraz sterowania spożyciem pokarmu pozostaje na bardzo wstępnym etapie i nie przystaje do oczekiwań nauki o żywieniu ani współczesnej genetyki molekularnej.

 

Podobne prace

Do góry