Ocena brak

GAWLINA JÓZEF FELIKS abp.

Autor /Zoe Dodano /03.10.2012

ur. 17 XI 1892 w Strzybniku
k. Raciborza, zm. 21 IX 1964 w Rzymie, bp polowy Wojska
Pol., opiekun pol. wychodźstwa.

Studia filoz.-teol. na uniw. we Wrocławiu uwieńczył 1921
d o k t o r a t em i w tymże roku przyjął święcenia k a p l . ; w czasie I
wojny świat, służył w wojsku niem.; po.powrocie z niewoli był
wik. w Dębnikach Wielkich i Tychach, a nast. kapelanem
elżbietanek w Katowicach; 1924 został s e k r e t a r z em gen. Ligi
Kat. w Katowicach oraz red. —> „Gościa Niedzielnego"; 1925
inkardynowano go do diec. katowickiej; 1927-29 zorganizował,
a nast. byt dyr. —* Katolickiej Agencji Prasowej, od 1929
był też dyr. Akcji Kat. w diec. katowickiej, radcą i notariuszem
kurii; 1931 został prob, parafii św. Barbary w Królewskiej
Hucie (obecnie Chorzów);

od 1933 byt bpem polowym
Wojska Pol.; ranny w czasie kampanii wrześniowej 1939 opuści!
Polskę, udając się do Francji; mia! jurysdykcję duszpast.
nad całością rozproszonego wojska, a od 1942 również nad
uchodźcami z okupowanej Polski; 1942 zorganizował na Bliskim
Wsch. drukarnię i wydawnictwo Bpa Polowego, przekształcone
po wojnie w kat. ośrodek wydawniczy —» Veritas w
Londynie;

od 1945 j a k o zastępca p r o t e k t o r a emigracji pol.,
kard. A. Hlonda, był ord. Polaków w Niemczech i Austrii;
1947 założył w Rzymie instytut wyd. —» H o z j a n um oraz zorganizował
Centr. Ośrodek Emigracji Pol. i Pol. Instytut Hist.;
od 1949 wydawał także i był red. — „Duszpasterza Polskiego
za Granicą", a od 1954 przewodniczącym rzym. komitetu Sacrum
Poloniae Millennium; w podziemiach bazyliki św. Piotra
zbudował pol. kaplicę;

brał udział w tworzeniu pol. misji kat.
w Argentynie, Australii, Brazylii, Chile, Danii, Hiszpanii,
Holandii, Luksemburgu, Republice Pd. Afryki, Szwajcarii,
Szwecji i Tanzanii; przyczynił się do rozpowszechnienia
konst. —» Exsul Familia, dającej prawne podstawy do objęcia
opieką duszpast. potomków emigrantów;

1952 został mianowany
abpem; od 1953 był członkiem Rady Emigracyjnej przy
Kongr. Konsystorialnej i członkiem jej Komitetu Wykonawczego;
uczestniczył w przygotowaniu Kongresu Apostolstwa
Świeckich (1951) oraz rezolucji III Międzynar. Kongresu Kat.
do Spraw Migracji (Asyż 1957); 1954 został dyr. Światowej
Federacji Kongr. Mariańskich; troszczy! się o Pol. Macierz
Szkolną, zakładając 1958 fundusz na druk podręczników szkolnych.

W Soborze Wat. II brał udział j a k o s e k r e t a r z Komisji
dla Bpów i Diecezji, starając się szczególnie o to, by dekrety
soborowe uwzględniły problematykę duszpasterstwa
emigracyjnego; powoła! do życia i przewodził Świat. Komitetowi
Obchodów Tysiąclecia Chrześcijaństwa w Polsce; pochowany
został na Monte Cassino.

 

Z. Kotkowski, Biskup polowy ksiądz Józef Feliks G.. Bagdad 1964; Przeniesienie zwłok śp. księdza abpa Józefa G. na cmentarz wojenny Monte Cassino, DPZG 16(1965) 290-291; W. Rubin, Niestrudzony stuga Kościoła, DPZG 16(1965) 10-16; J. Warszawski, Śp. Ksiądz Arcybiskup Józef Feliks G.. DPZG 16(1965) 17-21; S. Wyszyński, Arcybiskup Józef G. Biskup—Żołnierz, DPZG 16(1965) 3; J. Bańka. Arcybiskup Józef G.. R 1970; E. Rudziński. Informacyjne agencje prasowe w Polsce 1926-1939. Wwa 1970. 245-247; A. Nadolny. Opieka duszpasterska nad dziećmi i młodzieżą polską na terenie Niemiec Zachodnich w latach 1945-1965, Lb 1980, 33; Z. Szuba, Biskupi polscy z lat 1918-1944, w: Materiały i studia, Wwa 1981, z. 5. 307; M. Żygadlo. Działalność duszpastersko-emigracyjna arcybiskupa Józefa G. w świetle „Duszpasterstwa Polskiego za Granicą". Lb 1982 (mpsBKUL); P.J. Badura. SPTK V 429-432; M. Burniak. Dwudziesta rocznica śmierci. Ksiądz arcybiskup Józef G-, Duszpasterz Polaków we Włoszech 1(1984) 12-14; A.L. Korwin-Sokołowski. Fragmenty wspomnień 1910-1945, P 1985. 94-99. 104, 107, 125, 134.

Podobne prace

Do góry