Ocena brak

GARCZYŃSKI STEFAN

Autor /jolka01 Dodano /21.02.2012

GARCZYŃSKI STEFAN, ur. ok. 1690 w okolicach Zbąszynia, zm. 23 IX 1755 w Zbąszyniu, pisarz polityczny. W latach wojny pn. stronnik Augusta II, po 1709 brał czynny udział w życiu publ., co przyniosło mu kolejne od 1729 godności senatorskie (woj. pozn. 1750). W Anatomii Rzeczypospolitej Polskiej (powst. 1733-42, wyd. W. 1750, nakł. częściowo zmień, po interwencji cenzury duchownej 1751, wyd. rozsz. Wr. 1753) poddał krytyce stan miast i wsi pol. i wysunął umiarkowane postulaty naprawy, przeważnie gosp.; domagając się od kleru troski o materialne potrzeby parafian, zwł. na wsi, zbliżył się do oświeceniowego ujmowania jego społ.-kult. roli. Naiwne w koncepcjach polit. (przyznanie Kościołowi kluczowej roli w reformie polit.-gosp.), chaotyczne w układzie, obciążone wtrętami łac., dzieło G. ujmuje wrażliwością na krzywdę chłopską; zawiera też sporo obserwacji obyczajowych.

PSB 7 (W. Konopczyński); w. KONOPCZYŃSKI Polscy pisarze polityczni XVIII wieku (do Sejmu Czteroletniego), W. 1966 (powst. przed 1952); P. BUCHWALDÓWNA Trzy wydania „Anatomii Rzeczypospolitej Polskiej'' S. G., Pam. Bibl. Kórn. 8 (1963); E. ROSTWOROWSKI Spór S. G. z braćmi Załuskimi o rolę duchowieństwa w „Anatomii Rzeczypospolitej ", w: O naprawę Rzeczypospolitej XVII-XVIII w. (zbiór.), W. 1965.

Podobne prace

Do góry