Ocena brak

FLANDRIA

Autor /Tarsylia Dodano /27.09.2012

Niderl. Vlaanderen, franc. Flandre, kraina
hist, obejmująca pn.-zach. część —» Belgii oraz sąsiednie
skrawki Francji (Westhoek) i Holandii (Zeeuws-Vlaanderen)
- od IX w. hrabstwo, od XIX 2 prowincje (F. Zach. z —»
Brugia, F. Wsch. z —» Gandawą), ostatnio nazwę F. rozszerza
się na całość ziem zamieszkałych przez —» Flamandów.

Obszar F., należący do państwa —> Franków, chrystianizowany
w VII w. przez św. Amanda, Eligiusza i Bawona,
włączono do diec. Tournai; 843 powołany został urząd hrabiego
F.; po odparciu najazdów —> Normanów, Baldwin
II otrzyma! 886 hrabstwo F. j a k o lenno od króla Francji,
a jego następcy włączyli na południu obszary poza Boulogne
i hrabstwo Artois; sprawowali też opiekę nad biskupstwami:
T h é r o u a n n e , Arras, Cambrai, Tournai; 1056 otrzymali
od cesarza w lenno obszary za Skaldą i na północy nad morzem;
hrabia Robert był jednym z wodzów I wyprawy krzyżowej
(1196-99); hrabia Baldwin IX brał udział w IV krucjacie
i po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców zosta!
1204 jego pierwszym lac. cesarzem (—» Baldwin I);

po nim
godność tę otrzymał jego brat Henryk (1205-14) i szwagier
Piotr z Courtenay (1216-17). Na pd. obszarach F. toczyły
się walki franc.-ang.; 1214 pod Bouvines Filip II August pokonat Jana bez Ziemi; w czasie wojny 100-letniej stoczono
bitwy pod Crécy (1346), Calais (oblężenie 1347) i Azincourt
(1415); pod Kortrijk (franc. Courtrai) mieszczanie F. wywalczyli
1302 faktyczną niezależność od króla Francji Filipa IV
Pięknego; w XIV-XV w. F. byla w E u r o p i e głównym (oprócz
Lombardii) ośrodkiem produkcji rzemieślniczej (wyrabiano
zwl. sukno z ang. wełny); rozwinęły się wielkie miasta:
Brugia. Gandawa, l e p e r (franc. Ypres).

W 1384 F. drogą dziedziczenia stała się posiadłością dynastii
burgundzkiej, a 1482 habsburskiej; po abdykacji
1555 ces. Karola V F. wraz z całymi pd. Niderlandami władali
Habsburgowie hiszp.; za Filipa V powstały 1559 we F.
bpstwa Brugia i Gandawa (z obszaru diec. Tournai) oraz
leper i Saint-Omer (z diec. T h é r o u a n n e ) ; 3 pierwsze włączono
do nowej metropolii Mechelen (franc. Malines), ostatnie
do Cambrai;

1565-98 trwały walki między protest, północą
i kat. południem; zdobyto wówczas główne miasta F . ,
które opowiedziały się za kalwinizmem (Gandawa, Brugia,
leper. Tournai, Ostenda, Dunkierka i Gravelines): C. Jansen,
bp l e p e r , zapoczątkował —» jansenizm; 1648 przyłączono
pn. skraj F. do Zjedn. Prowincji (dziś H o l a n d i a ) , a 1659-78
południe F. (hrabstwo Artois i tereny od Dunkierki po Lille)
do Francji;

1713 F. wraz z całymi pd. Niderlandami przeszła
pod władzę Habsburgów austr.; ekspansję franc, miały odpierać
załogi hol., m.in. w twierdzach pd. F.; władze wprowadzały
zasady —» józefinizmu; 1794 F. została włączona do
Francji (podział F. na 2 d e p a r t a m e n t y ) ; od 1814 należała
do Królestwa Niderlandów, 1830 weszła w skład Belgii.

W 1914 front ustalił się nad Izerą, gdzie Niemcy użyli po raz
pierwszy gazu pod l e p e r (niem. Ypern, stąd iperyt). W 1962
okręg Mouscron-Comines (niderl. Moeskroen-Komen) z
prow. F. Zach. przyłączono do prow. Hainaut ze względu
na językową romanizację ludności (obszar należy faktycznie
do aglomeracji Lille); 17 V 1985 pap. Jan Pawel II spotkał
się w Gandawie z o g ó ł em Flamandów.

 

Geschiedcnls van Viaanderen I-VI, A 1936-49; F.L. Ganshof. La F. sous
les premlers comtes. Bru 1948; KE XXIV 106-112; M. Dierickx, LThK IV
163-164; R. van Roosbroeck, Geschichte F., Da 1968; E. Coornaert. La F. française de langue flamande, P 1970.

Podobne prace

Do góry