Ocena brak

Fiszbinowce

Autor /Karmazyn Dodano /31.01.2012

Fiszbinowce są największymi zwierzętami na świecie. Te szlachetne, inteligentne organizmy polują zazwyczaj na najmniejsze zwierzęta oceanicz­ne - bezkręgowce planktonów. Należy do nich płetwal błękitny - największy gatunek zwierząt, jaki kiedykolwiek występował na Ziemi.
Fiszbinowce osiągają olbrzymie rozmiary ciała, na przykład największy z nich płetwal błę­kitny ma 26 m długości i waży aż 150 ton. Ma to swoje fizjologiczne uzasadnienie. Temperatura wody jest najczęściej znacznie niższa od temperatury krwi waleni, ciągle więc grozi im nadmier­na utrata ciepła z organizmu, a w końcu śmierć z zimna. Jednakże wielkie obiekty mają mniejszą powierzchnię w stosunku do swojej masy. Dlate­go wielkie zwierzęta tracą mniej ciepła do ota­czającego je środowiska wodnego niż małe.
Izolująca warstwa tkanki tłuszczowej, z któ­rej uzyskuje się tran, pomaga w utrzymaniu wewnętrznej temperatury ciała w granicach 36-37° C. U wieloryba grenlandzkiego warstwa tej tkanki tłuszczowej ma grubość 50 cm. Warstwa tłuszczu nie jest zbyt mocno przytwierdzona do leżących pod nią mięśni. Podobnie jak podpinka płaszcza, przemieszcza się, co umożliwia olbrzy­mim waleniom sprawne pływanie, bez tworzenia zawirowań, zwiększających ilość energii wydat­kowanej na poruszanie się. Tłuszcz gromadzi się też w wątrobie i w postaci płynnej w kościach.
Odżywianie się.
Fiszbinowce odżywiają się głównie planktonem. Plankton tworzą drobne, pływające pod po­wierzchnią wody rośliny i zwierzęta stanowiące najbogatsze dostępne źródło pokarmu ssaków morskich. Jednak mikroskopijna wielkość orga­nizmów planktonowych powoduje, że nie zawsze można je schwytać w dostatecznej ilości.
Fiszbinowce wykształciły specjalne narządy filtrujące do pobierania takiego pokarmu. Znaj­dują się one w jamie gębowej (zbudowane są z substancji rogowej nazywanej fiszbinem), dzię­ki nim nawet największe z fiszbinowców mogą żyć wyłącznie dzięki odżywianiu się mikrosko­pijnym planktonem. Mają one postać frędzlowa­tych, trójkątnych płyt fiszbinu zwisających z pod­niebienia. Pełnią funkcję sita, wychwytującego i odcedzającego plankton z tysięcy ton wody przepływającej przez jamę gębową walenia. Pły­ty fiszbinu nie są przekształconymi zębami, po­wstały z nabłonka podniebienia.
Różne gatunki fiszbinowców mają odmiennie zbudowane narządy filtrujące, każdy z nich przy­stosowany jest do chwytania innej grupy organi­zmów planktonowych. W ten sposób wielkie fisz­binowce podzieliły między siebie zasoby pokar­mowe oceanów.
Narządy filtrujące.
Największe płyty fiszbinu są potrzebne takim wa­leniom, jak wieloryb biskajski, które zgarniają to­ny wód powierzchniowych, aby uzyskać dosta­teczną ilość pożywienia. Stosują one technikę „spijania" płynąc z otwartą paszczą, wtedy woda wpływa do niej, zostaje przecedzona i wypływa bokami. Co jakiś czas waleń zgarnia językiem pokarm nagromadzony na płytach fiszbinu. Płe-twal błękitny, finwal i sejwal stosują technikę po­łykania, pochłaniając ogromne ilości wody wraz z zawartym w niej planktonem.
Fiszbin jest ciężki, dlatego głowa walenia musi być odpowiednio duża, aby udźwignąć taki ciężar. U walenia biskajskiego głowa stanowi 40% długości ciała, a kręgi szyjne są odpowied­nio ze sobą połączone, aby umożliwić utrzyma­nie jej w odpowiedniej pozycji.
Rozmnażanie
Wszystkie fiszbinowce okresowo migrują pomię­dzy bogatymi w pożywienie letnimi łowiskami w zimnych wodach Arktyki i Antarktydy a ubogi­mi pod tym względem wodami tropikalnych tere­nów lęgowych.
Walenie mają gody co 3-4 lata. Gdy samica rodzi młode, towarzyszy jej kilka innych waleni, które podtrzymują dziecko, gdy się tylko ukaże i przenoszą je ku powierzchni wody, aby zaczerp­nęło powietrza. Oddychają w sposób nieskoordy­nowany i pływają nieporadnie. Odżywiają się ssąc mleko matki i szybko rosną. Wody tropikal­nych terenów lęgowych zawierają mało pokarmu, więc walenie opuszczają je jak tylko młode uzy­skają ochronną warstwę tłuszczu, dostatecznie grubą, by przeżyć w zimnej wodzie na łowiskach.

Podobne prace

Do góry