Ocena brak

FISCHER KUNO

Autor /Tarsylia Dodano /27.09.2012

ur. 23 VII 1824 w Sądowlu k. Góry
Śląskiej (Leszczyńskie), zm. 5 VII 1907 w Heidelbergu,
filozof, historyk filozofii i literatury.

Od 1856 F. wykładał na uniw. w J e n i e , od 1872 w Heidelbergu.
Z jego pism filoz. za szczególnie cenne uchodzi Hegels
Leben, Werke und Lehre (I-II, Hei 1901, T 19653). Był początkowo
heglistą, lecz po zapoznaniu się z —» kantyzmem
usiłował zreformować logikę G.W.F. Hegla, wszczepiając
w nią wymogi podmiotowe imperatywu kategorycznego
I. Kanta; w dziele System der Logik und Metaphysik oder
Wissenschaftslehre (St 1852) uważa, że logika zaczyna od
siebie samej (Hegel) i wraz z aktem woli myślenia (Kant)
chce pouczać innych, domagając się realizacji tego aktu,
co wyraża postulat „ty myśl!".

Znany stał się także jego
schemat rozwoju myśli idealistów, Kant - samoświadomość
nietworząca, Fichte - samoświadomość tworząca, Schelling
- samoświadomość absolutna i Hegel - samoświadomość
racjonalna. Miano historyka f i l o z o f i i X I X w. zyskał F. głównie
dzięki dziełu Geschichte der neueren Philosophie (LVIII,
St 1852-93; I-X, Hei 19125).

W jego badaniach hist.-kryt.
pojawił się po raz pierwszy problem możliwości istnienia
historii filozofii jako autonomicznej nauki rozumianej po
heglowsku; ponieważ proces hist, to formowanie się ludzkiego
ducha, a proces poznania to samoświadomość tegoż
ducha (czyli filozofia), uznał, iż filozofia nie jest niczym
innym jak historią filozofii; wzmógł przez to ogromnie
systematyczność historii filozofii, przy zachowaniu wyrazistości
szczegółów hist, i biogr.; utrudnieniu uległo j e d n a k
p e ł n e zrozumienie problemów hist., które nieustannie się
otwierają, rozwijają i znowu zamykają.

F. pisał też prace z historii literatury niem. (Über die Erklärungsarten des Goetheschen
„Faust", St 1889, 19124). Z pol. pisarzy jego wykładów
słuchali m.in. W. Feldman, E.A. Strasburger i H.
Struve, który z nim też polemizował. F. przyczynił się do
rozwoju neoheglizmu (zwł. we Włoszech) i neokantyzmu
(w Niemczech). Pod koniec życia stał się empirystą.

 

W. Windelband, Kuno F., Hei 1907; A. Plebe, EF II 1414-1415; A. Gethmann- Siefert, EPhW I 652.

Podobne prace

Do góry