Ocena brak

FIRCYK W ZALOTACH. Komedia we 3 aktach

Autor /kacperka Dodano /21.02.2012

FIRCYK W ZALOTACH. Komedia we 3 aktach, komedia F. Zabłockiego, wyst. (16 VI) i wyd. w Warszawie 1781, dedykowana Stanisławowi Augustowi. Zabłocki przekształcił i rozwinął słabą sztukę franc. J. A. Romagnesiego Le petit-maitre amoureux, wyst. 1734 w paryskim Theatre Italien, tworząc oryginalne, udatne artystycznie dzieło sztuki komediopisarskiej, najlepszą pol. komedię przed wystąpieniem A. Fredry. Zachowując klasycyst. jedności (miejsce akcji: majątek Arysta, brata bohaterki) i precyzję struktury dram., ograniczył intrygę do gry miłosnej między młodą wdową Podstoliną, kryjącą uczucie do warsz. lekkoducha pod maską dewocji i surowej cnoty, a przybyłym z Warszawy jej śladem Fircykiem, zainteresowanym początkowo gł. zasobnym workiem pięknej pani (zgrał się właśnie do nitki), stopniowo coraz bardziej jej osobą; żywa, zręczna akcja, w której toku pojawiają się nadto sensat i zazdrośnik Aryst, jego wesoła, beztroska żona Klarysa oraz dwu służących: „światowiec" Świstak i chłopek-roztropek Pustak, rozgrywa się w sferze psychol., bez ingerencji zewn. wydarzeń (posuwające ją decydująco ku szczęśliwemu rozwiązaniu qui pro quo wypływa z postępowania bohaterów). Daleki od dydaktyzmu i czarno-białych schematów, którymi operowali poprzednicy, komediopisarz wychwytuje z współcz. obyczaju styl raczej niż zewn. rekwizyty i zaludnia scenę wielowymiarowymi, wieloznacznymi, poddającymi się różnym interpretacjom postaciami, dokonując swoistej rehabilitacji fircyka - w jego ujęciu obdarzonego wdziękiem i inteligencją lekkomyślnego szaławiły, nie biorącego życia zbyt serio, choć zwyciężonego przez pierwsze, po niezliczonych podbojach, prawdziwe uczucie. Komedia zawiera znakomite role (Fircyka grali m. in. K. Owsiński, J. Osterwa, Cz. Wołłejko, Podstolinę A. Truskolaska, H. Larys-Pawińska, M. Dulęba, H. Skarżanka) tryska dowcipem, urzeka mistrzostwem finezyjnego, błyskotliwego dialogu (trafnie zróżnicowanego w wypowiedziach poszczególnych osób) i lekkiego, potoczystego wiersza.

Wyd. i wstęp J. Pawłowiczowa, wyd. 2 uzup. Wr. 1969 BN 1176.

J. SALONI Fircyk z sercem ognistym, Rehabilitacja fircyka, „Łódź Teatr." 1947/48 nr 1.

Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry