Ocena brak

Falanuk, fanaloka i fossa

Autor /Jana Dodano /31.01.2012

Na Madagaskarze w izolacji powstały trzy gatun­ki - falanuk, fanaloka i fossa. Są tak różne od sie­bie, że klasyfikuje się je do osobnych podrodzin. Dosyć łatwo można pomylić nazwy tych ssaków, gdyż malagaskie słowa „fanaloka" i „falanuk" brzmią podobnie, a w niektórych miejscach zwie­rzęta z tej grupy są określane jako „foss". Dopro­wadziło to do zamieszania i pomyłek, kiedy w 1864 roku te gatunki opisano w sposób naukowy. Fanalokę zaliczono do podrodziny Fossinae, a fossa otrzymała łacińską nazwę Cryptoprocta ferox. Fanaloka (Fossa fossa) zasiedla bagniste okolice północnej części Madagaskaru i żyje w lasach pandanowych i rafii. Wyglądem przypomina małego, cętkowanego lisa i stała się niezmiernie rzadkim zwierzęciem, gdyż malagascy wieśniacy chwytali ją dla mięsa. Ssak ten ma duże pazury na przed­nich łapach, których używa do wygrzebywania robaków i stawonogów. Pazury nie są chowane, tak więc aby się nadmiernie nie ścierały, fanaloka chodzi raczej niezdarnie, trzymając pazury z dala od ziemi. Ssak ten nie wspina się dobrze po drze­wach i w czasie żerowania polega głównie na swym słuchu i wzroku. Zamieszkując gęste lasy desz­czowe, często w pobliżu stromych urwisk przy stru­mieniach, zjada także gryzonie, mięczaki, żaby i inne płazy. W przeciwieństwie do innych łaszowatych, które przeważnie są samotnikami, fanalo­ka żyje w parach.
Falanuk (Eupleres goudotii) zasiedla okolice strumieni i rzek w lasach wschodniej części Mada­gaskaru. Chociaż fanaloka i falanuk nie hibernują, to jednak odkładają w ciele u nasady ogona zapa­sy tłuszczu, aby przeżyć okresy od czerwca do sierpnia, gdyż wtedy jest w środowisku mało pokar­mu. Trudno jest spotkać falanuka i może być on rzadkim gatunkiem. Żywi się żabami, rybami, gry­zoniami, dżdżownicami, owadami, skorupiakami i czasami ptakami. W miocie rodzi się tylko jedno młode, ma ono otwarte oczy i pozostaje z matką przez rok.
Najcięższym spośród wszystkich gatunków z rodziny łaszowatych jest fossa, która poluje wśród koron drzew na lemury, gryzonie i ptaki. Jest nad­zwyczaj silnie umięśniona, ma krótkie nogi i cho­wane pazury, które umożliwiają jej zręczne poru­szanie się po gałęziach. Potrafi też schodzić po pniu głową w dół. Niezmiernie zwinna i zręczna może wykonywać karkołomne skoki z drzewa na drze­wo, w czasie których potrafi zmienić kierunek tak jak potrafią to czynić jej główne ofiary, czyli lemu­ry. Fossa występuje nielicznie na obszarze całego Madagaskaru, częściej spotykana jest na małym obszarze suchych lasów w południowo-zachodniej części wyspy, gdzie poluje głównie na gryzonie.
Środowiskiem leśnym Madagaskaru, które jest najbardziej zagrożone, są suche lasy zrzucające liście, gdyż są one bardzo podatne na pożary i wolno odtwarzają się. Leśnicy ze Szwajcarii starają się pomóc rządowi Madagaskaru w odtworzeniu tego rodzaju lasów. Sadzą oni rodzime gatunki drzew, jednak tempo wzrostu jest tak wolne, że przywró­cenie stanu naturalnego będzie trwało, jak twier­dzą specjaliści, kilka stuleci.
Ochrona.
Chociaż wiele gatunków łaskunów należy do zwie­rząt pospolitych, to łaskun wielki, czyli łaskun z Celebes nie był widziany od 30 lat. Wszyscy mają nadzieję, że ten gatunek nie wyginął; ostatnio zna­lezione odchody tego zwierzęcia wskazują, że jesz­cze gdzieś na Celebes żyją nieliczne osobniki. Bardzo mało wiemy o rzadszych gatunkach cywet, gdyż ssaki te do swej egzystencji wymagają śro­dowisk leśnych nie zmienionych przez człowieka, a takich miejsc na świecie jest już niewiele.
Fossa, falanuk i fanaloka z Madagaskaru są gatunkami zagrożonymi wyginięciem, ponieważ zanikają środowiska naturalne, w których one mu­szą bytować. Przyczyną jest wyrąb i wypalanie lasów, rozwój rolnictwa i szybko wzrastająca li­czebność ludzi na Madagaskarze. Wylesienia na stromych zboczach prowadzą do erozji i zaniku żyzności gleb, co oznacza, że wieśniacy stale po­trzebują wyrąbywać nowe powierzchnie leśne, aby zaspokoić własne potrzeby i móc uprawiać ryż. Na suchszych obszarach wypalanie pastwisk często doprowadza do wybuchu niekontrolowanych poża­rów. Podejrzewa się, że lasy są często wycinane do gołej ziemi specjalnie po to, aby ośmieszyć pra­wo chroniące rezerwaty przyrody.
Rząd malagaski zachęcony przez Światowy Fun­dusz na Rzecz Ochrony Dzikich Zwierząt (World Wildlife Found, czyli WWF) stara się podejmować wysiłki, aby powstrzymać nielegalny wyrąb lasów i pozyskiwanie drewna. Jest to niełatwe zadanie, gdyż w nielegalny proceder jest zaangażowanych wielu ustosunkowanych przedsiębiorców.

Falanuk należy do podrodziny Euplerinae, której jest jedynym przedstawicielem na Madagaskarze;

Fanaloka należy do podrodziny Fossinae, której jest jedynym przedstawicielem na Madagaskarze;

Fossa należy do podrodziny Cryptoproctinae, której jest jedyny przedstawicielem na Madagaskarze.
Masa: do 20 kg u fossy.

Podobne prace

Do góry