Ocena brak

FABIAN Św.

Autor /Iti Dodano /25.09.2012

Rzymianin, papież 10 I 236 - 20 I 250, męczennik.

Wybrany niespodziewanie i jednomyślnie, przyczynił
się do zjednoczenia gminy rzym. (po schizmie —> antypapieża
Hipolita); podzielił Rzym na 7 kośc. jednostek adm.,
powierzając je 7 diakonom; ustanowił kolegium notariuszy,
mających spisywać akta męczenników; otaczał troską katakumby;
miał sprowadzić z Sardynii relikwie pap. Poncjana
(Duchesne LP I 142, 148); o wpływie F. na sprawy ogólnokośc.
informuje Cyprian (Ep. 9, 11), Nowacjan (Cyprian,
Ep. 30, 5) i wiele legend (Makary z Magnezji, Apocr. III
24; EuzebHist VI 29); do F. skierował swój list Orygenes na
temat —> usprawiedliwienia (Hieronim, Ep. 84, 10).

F. zginął
j a k o jedna z pierwszych ofiar prześladowań ces. Decjusza
i został pochowany w katakumbach Kaliksta (epitafium z j e g o
imieniem odkrył 1854 G.B. de Rossi); kult F. żywotny był
bezpośrednio po jego śmierci; relikwie czczono w kilku rzym.
kościołach, a także w in. prowincjach k o ś c ; wspomnienie w
—* Depositio martyrům i MartHieron 20 I.

 

Rossi I-III; F. Grossi-Gondi, San F. La sua tomba e le sue spoglie attraverso i secoli, R 1916; U. Stutz, Miszellen. Die römischen Titelkirchen und die Verfassung der stadtrömischen Kirche unter Papst F.. ZSavRGk 9(1919) 288-312; O. Bertolini. Per la storia delle diaconie romane dell'alto medioevo alla fine del secolo VIII. ASRom 70(1947) 1-10; E. Josi, ECat V 941-942; G. Morabito, BS V 425-427; P. Nautin, DHGE XVI 316-317.

 

W  i k o n o g r a f i i - wyobrażano F. w średnim wieku lub
j a k o starca, najczęściej w szatach pontyfikalnych w tiarze i z
pastorałem; jego a t r y b u t em jest gołąb (który wg legendy miał
wskazać wyborcom kandydaturę F.) oraz żelazna grępla lub
miecz (symbole męczeństwa).

Do najwcześniejszych przedstawień F. należy fresk z przełomu
V-VI w. w bazylice św. Pawła za Murami w Rzymie; w
sztuce średniow. występuje z mieczem w dłoni w miniaturze Modlitewnika Katarzyny z Kleve (Pierpont Morgan Library w
Nowym J o r k u ) , z p a s t o r a ł em - w hiszp. obrazie Miguela del
Rey (zbiory prywatne Enriqua Auba w Saragossie), w stroju
pap. z gestem błogosławienia - w tablicowym malowidle M.
da Forlì (zbiory prywatne w Rzymie); ze św. Sebastianem
(wspólna uroczystość liturg. 20 I) m.in. na miniaturze w
Brewiarzu Grimaniego z 1515 (Biblioteca Marciana w Wenecji)
lub na fresku ze szkoły A n t o n i e g o z Viterbo - z książką
w dłoni i gestem błogosławienia w środku między św. Sebas
t i a n em i św. Rochem (Museo Civico w Viterbo); w ołtarzowym
obrazie Benvenuto di Giovanni z 1509 (kościół S.
Lucia w Sinalundze k. Sieny) towarzyszy ze św. Sebastianem
tronującej MB z Dzieciątkiem; Koronację F. namalował Giovanni
di Paolo di Grazia w XV w. (National Gallery w Londyn
i e ) , a Ścięcie F. Benvenuto di Giovanni w predelli ołtarza
z 1509 (kościół S. Lucia w Sinalundze). Cennym zabytkiem z
XVIII w. jest rzeźba błogosławiącego F. i anioła z narzędziami
jego męki (F. Papaleo w kościele S. Sebastiano w Rzymie).

W Polsce wyobrażono F. w stroju pontyfikalnym w tiarze
z krzyżem i mieczem w dłoniach (stoi obok św. Klemensa
Rzym.) na prawym skrzydle tryptyku z 1497 z kościoła Bożego
Ciała we Wrocławiu (MNWwa) oraz ze św. Sebastianem
na obrazie ołtarzowym z XVII w. w kościele par. w Nieszawie
k. Aleksandrowa.

 

Braun TA 249-250; Kaftal I 361; Réau III 1, 484; M.Ch. Celletti. BS V
428-429; Kaftal II 424-425; KatMNW 248; L. Schütz, LCIk VI 215-216.

Podobne prace

Do góry