Ocena brak

EPISTEMOLOGIA

Autor /Agrypin Dodano /18.09.2012

(gr. episteme wiedza, logos słowo), dyscyplina filozoficzna zajmująca się uwarunkowaniami i wartością wiedzy naukowej; termin stosowany także jako synonim -> teorii poznania oraz -»• naukoznawstwa (->- metanauka, -> metodologia nauk); wprowadził go 1854 J.F. Ferrier, który wyróżnił e. i -»• ontologie jako 2 działy filozofii.

U niektórych współcz.. autorów e. nabiera szczególnego znaczenia; B.J. Gawęcki wyróżnia -> gnozeologię (krytykę i teorię poznania) ogólną i szczegółową oraz e. (krytykę i teorię poznania nauk.) ogólną i szczegóiową, traktującą naukę jako specyficzny wytwór umysłu ludzkiego; w jej zakres wchodzi metodologia nauk, a przeciwstawia się jej praktycznie zorientowane naukoznawstwo.

T. Kotarbiński obok teorii poznania wyróżnia e. spekulatywną, traktującą naukę jako potencjalny zbiór zdań, określonych niezależnie od tego, czy je ktoś faktycznie wypowiedział i uznał, oraz e. empiryczną (czyli naukoznawstwo), traktującą naukę jako specyficzną działalność badawczą w jej hist, postaci; w tym ujęciu e. przestaje być nauką filoz. — nazywana bywa e. pragmatyczną.

 

J. van Riet, Problèmes d'é., Lv 1960; S. Kamiński, Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk, Lb 1961, 19702, 23-50; B.J. Gawęcki, Przygotowanie do filozofii, Wwa 1964, 132-136; Problemy e. pragmatycznej. Materiały z posiedzenia Konwersatorium Naukoznawczego PAN, Wr 1972; H. Putnam, Mathematics, Matter and Method at Mind. Language and Reality I-II, C 1975; J. Kmita, Szkice z teorii poznania naukowego, Wwa 1976; General Topic. Historicism and E., Monist 60(1977) 445-582 (passim); J. Kmita, Szkic e. historycznej, SF 21 (1977) z. 4, 3-16; A. Palubícka, Orientacje epistemologiczne a rozwój nauki, Wwa 1977; E. e scienze umane, Mi 1979.

Podobne prace

Do góry