Ocena brak

Endogeniczny wzrost gospodarki

Autor /piegus Dodano /06.05.2014

Nawet przy najbardziej optymistycznych prognozach dotyczących pomocy Unii Europejskiej w przebudowie i zwiększeniu konkurencyjności regionów problemowych w Polsce i w innych krajach europejskich oraz wspierania rozwoju regionalnego przez dotacje z budżetu państwa, miasta i regiony nie mogą rozwijać się w sposób trwały bez dbałości o rozwój endogeniczny Zwięzłe wyjaśnienie okoliczności, w których wystąpił renesans teorii endogenicznego wzrostu gospodarczego, przedstawił Leichenko (2000). Ożywienie zainteresowań teorią endogenicznego wzrostu nastąpiło w latach 90. XX wieku w odpowiedzi na dostrzegane niedostatki neoklasycznej teorii wzrostu. Teoria neoklasyczna zakłada, że wzrost gospodarczy zależy całkowicie od zewnętrznych zmian technologicznych. W modelu neo-klasycznym wzrost może wprawdzie występować jako funkcja trzech czynników wzrostu: kapitału ludzkiego, wewnętrznego kapitału technologicznego i liczby lud

ności, ale zakłada się, że daje on malejące lub stałe przychody względem skali, nie może więc przynosić trwałego wzrostu dochodu na głowę. Z modelu ncoklasycznc-go wynika, że stopy wzrostu krajów lub regionów będą zbiegać się w czasie (konwergencja stóp wzrostu).

Najnowsze studia nad neoklasyczną teorią wzrostu wykazały, że znacznej części wzrostu gospodarczego nie da się wyjaśnić przez zmiany technologiczne, a dowody empiryczne nie potwierdzają konwergencji stóp wzrostu. Teoria wzrostu endo-genicznego jest próbą korekty teorii neoklasycznej przez rozwinięcie modeli, w których długofalowe stopy wzrostu są cndogenicznymi zmiennymi modelu opartymi na pewnych założeniach dotyczących inwestowania w kapitał ludzki i techniczny. Wzrost gospodarczy jest „uwewnętrzniany" na różne sposoby. W jednej części opracowań podkreśla się znaczenie akumulacji kapitału przy założeniu doskonałej konkurencji i stałych przychodów względem skali. W innej zwraca się szczególną uwagę na znaczenie korzyści zewnętrznych związanych z inwestycjami w kapitał ludzki i w przepływy wiedzy między przedsiębiorstwami. W jeszcze innej podkreśla się rolę handlu międzynarodowego i innowacji produktowych. W każdym przypadku podstawowym założeniem są stałe lub wzrastające przychody względem skali w reprodukcji kapitału zarówno tworzące mechanizm napędzanego wewnętrznie wzrostu długofalowego, jak i wyjaśniające rozbieżność (dywergencję) stóp wzrostu w czasie.

Teoria wzrostu cndogcniczncgo zajmuje się w szczególności efektami dynamicznymi, które gromadzą się z upływem czasu, odróżniając wpływ handlu na wzrost długofalowy od jednorazowych korzyści związanych z liberalizacją handlu. Większość dotychczasowych modeli wzrostu endogenicznego (Aghion, Howitt 1998) dotyczy gospodarki na poziomie krajowym. Niektórzy teoretycy zauważyli jednak, że efekty przepływów wiedzy między przedsiębiorstwami ujmowane w teorii wzrostu cndogcniczncgo mogą występować również w regionalnych koncentracjach gospodarki. Co więcej, stwierdzono, że miasta i regiony o dużej koncentracji produkcji tworzą warunki szczególnie sprzyjające przepływom wiedzy między przedsiębiorstwami w proccsic wzajemnego uczenia się ludzi w tej samej gałęzi przemysłu. Także przepływy technologii i zewnętrzne korzyści technologiczne występują nie równomiernie, lecz z nasileniem zróżnicowanym w zależności od regionu. Przepływy wiedzy mogą się pojawiać jako nowe idee upowszechniane w skali miasta lub regionu przez wykwalifikowany personel, którego geograficzna mobilność jest ograniczona. Przepływy wiedzy i technologii między przedsiębiorstwami wewnątrz miasta lub regionu mogą być także narzędziem obrony przemysłu lokalnego przed konkurencją zewnętrzną.

Akcentując znaczenie regionalnych koncentracji w przepływach nowych technologii, teoria wzrostu endogenicznego sugeruje, że regionalne zróżnicowanie wzrostu gospodarczego może się pojawiać w wyniku specjalizacji w wytwarzaniu różnych typów produktów na eksport. Ze wzrostu eksportu może co prawda korzystać każdy region, jednak regiony, które specjalizują się w produkcji dóbr o większej zdolności rozprzestrzeniania się na rynkach, mają większe szanse szybkiego wzrostu niż pozostałe regiony.

W ogólnej postaci model wzrostu endogenicznego pokazuje, jak zmiany technologiczne i organizacyjne generują powiązania między oszczędnościami, produkcją i wzrostem dochodów’ na jednego mieszkańca.

 

Podobne prace

Do góry