Ocena brak

EMPIREJSKIE NIEBO

Autor /Przybyrad Dodano /18.09.2012

Ognisto-świetlista sfera znajdująca się poniżej nieba niematerialnego — siedziby -» Boga; oznacza -> raj oraz miejsce, w którym przebywają aniołowie i święci.

Wyobrażenie n.e. wywodzi się z pogańskiej teologii neopla-tońskiej i astrologii chaldejskiej (Jamblich, De myst. 7,2; Prok-los, In Pol. Piat. 2,20,25; In Tim. 2,57,10); odrzucali je ojcowie Kościoła (Bazyli Wielki, Ambroży, Augustyn, De civ. Dei X 9,27,84).

Myśliciele średniow., nie podzielając tych obaw, określali je jako niebo od początku wypełnione aniołami (Hugon ze Świętego Wiktora, PL 176,81), jako niebo rozpoznawalne tylko przez myślicieli chrzęść. (Wilhelm z Owernii, De univ. I 31-44), jako współwiekuiste, podobnie jak materia, czas i aniołowie, najdoskonalsze spośród wszystkich ciał prostych, nieruchome i tej samej natury co światło (Albert Wielki, Sum. de creat. III q 11), jako niebo intelektualne (Tomasz z Akwinu, STh I q 66, a. 3 ad 2; q 68, a. 2), jako niebo dziesiąte, transcendentne, złoto-ogniste, najwyższe, miejsce pokoju i ciszy, w którym przebywają: Bóg, aniołowie i święci (Dante Alighieri, Convivio II 3,13; Div. com. III 31).

N.e. było w XIII-XVII w. stałym, choć ubocznym przedmiotem dociekań teol., które wpłynęły na pobożność lud. (np. W żłobie leży) i wyobraźnię pisarzy (J. Miltona, J.W. Goethego czy M. Prousta).

 

B. Nardi, La dottrina dell'empireo, w: Saggi di filosofia dantesca. Fi 1930, 1967*, 204-227; F. Cumont, Lux perpetua, P 1949; G. Maurach, Coelum empy-reum. Versuch einer Begriffsgeschichte, Wie 1968; M. Kurdzialek, G. Maurach, HWP II 478-480.

Podobne prace

Do góry