Ocena brak

Elżbieta Austriaczka

Autor /Wrocislaw Dodano /11.05.2012

 

- pierwsza żona Zygmunta Augusta

Elżbieta była córką Anny Jagiellonki (córki Władysława Jagiellończyka) i Ferdynanda I Habsburga. Urodziła się w 1526 roku. Prawie od kolebki przeznaczono ją na królową Polski i wielką księżną litewską. Niechęć Bony do tego związku opóźniła sprawę, a ostateczna decyzja zapadła w 1537 roku. Dzieciństwo Elżbieta spędziła głównie w Innsbrucku. Była ukochaną córką ojca. Matka wpajała dzieciom surową dyscyplinę.

Nadmiar surowości przy jej wychowywaniu spowodował, że Elżbieta stałą się chorobliwie nieśmiała i łakoma. Była też chora na padaczkę. Elżbieta znała niemiecki i łacinę, czytała klasyków, słuchała muzyki, była pobożna i skromna. W wieku 17 lat Elżbieta wyruszyła do Polski i w 1543 roku odbył się ślub młodej pary i koronacja Elżbiety.

Młodziutka królowa nie potrafiła sobie poradzić w nowym otoczeniu. Spotkała się z wielką wrogością teściowej, która zatruwała jej życie na każdym kroku, buntowała syna przeciw Elżbiecie i szykanowała na różne sposoby. Bona nienawidziła Elżbiety, jako przedstawicielki wrogiej dynastii Habsburgów, oraz jako drugiej królowej, z którą musiała dzielić się splendorem. Nienawidziła jej też jako kobiety, która zagrażała jej prawom do ukochanego jedynaka.

Zygmunt August był wobec młodej żony początkowo obojętny, a potem demonstracyjnie nieżyczliwy. Elżbieta, chociaż ładna i miła, była zupełnie nierozbudzona fizycznie, a 23-letni Zygmunt w sprawach miłosnych miał już duże doświadczenie.

Wspólne pożycie całkowicie się nie układało. Zygmunt nie jadał z żoną posiłków, spał we własnej komnacie, najczęściej w ogóle Elżbiety nie widywał. Być może zrażała go choroba żony. Jedyną osobą w rodzinie szczerze życzliwą wobec młodej królowej był Zugmunt I. W swoim otoczeniu miała tylko cztery dworki, przywiezione z Austrii.

Gdy w Krakowie wybuchła zaraza, dwór musiał opuścić Wawel. Bona chciała rozdzielić małżonków i gdy zgodnie z życzeniem szlachty młody król wyjechał na Litwę, Bona zatrzymała jego żonę przy sobie.

Zygmunt wprawdzie ubolewał z powodu losu ukochanej synowej, nie potrafił jednak przeciwstawić się własnej żonie. Łagodna Elżbieta nie potrafiła walczyć o swe prawa. Przebywając w Wilnie Zygmunt August zakochał się w pięknej Radziwiłłównie. Separacja małżonków niepokoiła rodziców Elżbiety i jej stryja, cesarza Karola V.

Gdy Zygmunt August przejął oficjalnie władzę na Litwie, Elżbieta wyjechała z nim do Wilna (1544 rok). Tam król odnosił się do niej życzliwie, ale nadal z żoną nie żył i mieszkał osobno.

Elżbieta musiała wiedzieć o związku męża z Barbarą Radziwiłłówną. Jej stan zdrowia pogorszył się i tuż przed śmiercią miewała aż piętnaście napadów padaczki w ciągu dnia. Zmarła w wieku zaledwie dziewiętnastu lat w 1545 roku podczas nieobecności męża. Pochowana została w katedrze wileńskiej, obok króla Aleksandra Jagiellończyka.

Podobne prace

Do góry