Ocena brak

EHRLE FRANZ SJ kard.

Autor /Lod Dodano /13.09.2012

ur. 17 X 1845 w Isny (Wirtembergia), zm. 31 III 1934 w Rzymie, historyk Kościoła, teolog i filozof.

Po wstąpieniu 1861 do zakonu w Gorheim (k. Sigmaringen) odbył 1863-68 studia human, i filoz. w Münster i Maria Laach, a 1873-77 teol. w Ditton Hall (k. Widnes, zach. Anglia), gdzie 1876 przyjął święcenia kapł.; po krótkiej pracy duszpast. w Anglii pracował od 1878 w redakcji „Stimmen aus Maria Laach" (obecnie „Stimmen der Zeit"); 1880 przeniósł się do Rzymu, skąd odbywał podróże nauk. do archiwów i bibliotek eur., zbierając materiały do dziejów scholastyki; 1885-90 (wspólnie z H.S. Denifle) opublikował teksty źródłowe i rozprawy ze średniow. historii filozofii i teologii pt. Archiv für Literatur- und Kirchengeschichte des Mittelalters (I-VII, Fr 1885-90).

Zostawszy 1895 prefektem Biblioteki Wat., gruntownie ją zreorganizował; podczas I wojny świat, przebywał w Feldkirch i Münster, kontynuując badania nad dziejami scholastyki i współpracując ze „Stimmen der Zeit"; po powrocie 1919 wykładał w Pap. Instytucie Bibl. paleografie, a na Gregorianum dzieje scholastyki; 1922 został kardynałem, a 1929 -*• bibliotekarzem Kościoła Rzymskiego ; był członkiem wielu eur. towarzystw nauk., a dzięki gruntownym i źródłowo udokumentowanym pracom zyskał u-znanie (otrzymał doktorat h.c. m.in. w Oksfordzie, Cambridge, Kolonii, Lowanium, Tybindze).

Opublikował ponad 120 rozpraw z zakresu dziejów Kościoła, historii filozofii i teologii, bibliotekoznawstwa i edytorstwa, a także kartografii. Do ważniejszych dzieł zalicza się Die päpstliche Enzyklika vom 4. August 1S79 und die Restauration der christlichen Philosophie (SdZ 18(1880) 13-28,292-317,388-407, 485-498), będące najlepszym komentarzem do enc. -» Aeterni Patris Unigenitus pap. Leona XIII, oraz Das Studium der Handschriften der mittelalterlichen Scholastik (ZKTh 7(1883) 1-51), które poprawił i przedrukował F. Pelster pt. Zur Enzyklika „Aeterni Patris". Text und Kommentar (R 1954); był jednym z głównych wydawców Bibliotheca theologiae et scholasticae selecta (P 1885-94), w którym kierował edycją dzieł Arystotelesa w łac. przekładzie z komentarzem S. Maura (4 tomy), oraz / più antichi statuti della Facoltà Teologica di Bologna (Boi 1932);

napisał Historia Bibliothecae Romanorum Pontificum tum Bonifationae tum avenionensis (R 1890), Grundsätzliches zur Charakterisierung der neuern und neuesten Scholastik (Fr 1918,19372), ważne dla poznania doktryny filoz.-teol. XIV w., Der Sentenzenkommentar Peters von Gandia des pisaner Papstes Alexander V (Mr 1925) oraz L'agostinismo e l'aristotelismo nella scolastica del secolo XIII. Ulteriori discussioni e materiali (w: Xenia tho-mistica, R 1925, III 518-588).

E. uważał filozofię za scholastykę będącą szkołą ludzkiej wiedzy i filoz. myślenia, a E. Gilson nazwał go jednym z największych historyków myśli średniowiecznej ; poświęcono mu także księgi pamiątkowe pt. Gedanken zum 70. Geburtstag von Pater Franz E. SJ (ZKTh 39(1915) 99--740) oraz Miscellanea Francesco E. (I-V, R 1925) i Album (SteT 42, R 1924), zawierający bibliografię jego prac.

 

F. Pelster, Franz Kardinal E. als Bibliothekar der Vaticana. Sankt Wiborada. Bibliophiles Jahrbuch für katholisches Geistesleben 1(1933) 134-149; M. Grabmann, Kardinal Franz E., SdZ 127(1934) 217-225; F. Pelster, Il cardinale Francesco E., CivCat 85(1934) vol. 2, 449-461, vol. 3. 17-27; K. Christ. Kardinal Franz E., Zentralblatt für Bibliothekswesen 52(1935) 1-47; E. Gilson, Christianisme et philosophie, P I936.19482 (Chrystianizm a filozofia, Wwa 1958, 76-78); M. Grabmann, Heinrich Denifle OP und Kardinal Franz E. SJ, PhJ 56(1946) 16-26; A. Pelzer, Addenda et emendata adFranclscum E., w: Historia Bibliothecae Romanorum Pontificum, R 1947. I s. V-VII; L. Öliger, ECat V 185-187; F. Pelster, Heinrich Denifle OP und Franz E. SJ in ihrer Bedeutung für die Erforschung der mittelalterlichen Scholastik, w: Scholasttca rottone historico-crl-tica Instaurando, R 1951, 43-52 ; tenże, Franz Kardinal E. und seine Verdienste um die Geschichte der Scholastik. Zur Enzyklika „Aeterni Patris", R 1954, 191-202; A. Pelzer, DHGE XV 65-68; M.D. Knowles, Denifle and E., The History 54(1969) 1-12; M. Borzyszkowski, Filozofia i jej niektóre aspektv historiograficzne w poglądach Franciszka E. (Ì845-Ì934), SW 8(1971) 331-343.

Podobne prace

Do góry