Ocena brak

ECCLESIA GEMINATA

Autor /Gracjan99999999 Dodano /07.09.2012

Kościół podwójny, jeden z pierwszych typów budynku kościelnego, który pojawił się w związku z edyktem tolerancyjnym ces. Galeriusza z 311 (-»• Edykt mediolański) i stał się charakterystyczny dla IV i V w.
Były to 2 sale obok siebie w -> Akwilei, -»• Trewirze, Pa-renzo (-+ Poreć—Pula), -* Kékkúcie (n. Balatonem), Salonie i -»• Dżemili) lub też jedna za drugą wzdłuż osi (na Golgocie, w ~> Mediolanie i -> Gerazie); kościoły leżące obok siebie łączone były pomieszczeniem towarzyszącym, np. westybulem (Akwileja), baptysterium (Trewir), korytarzem (Salona), kryptą (Dżemila), a stojące za sobą — najczęściej systemem portyków.

Przeznaczenie obu sal nie zostało dotąd jednoznacznie ustalone —

° jedna sala służyła katechumenom, druga wiernym, zwł. jeśli łączyło je baptysterium;

° jedna służyła do liturgii mszalnej, druga była -»> martyrionem lub ->• memoria, np. Anastasis i kościół Św. Grobu, co zdaje się potwierdzać dedykowanie od V w. jednego kościoła Matce Bożej, a drugiego męczennikowi (np. S. Maria Maggiore i S. Tecla w Mediolanie);

° wg tekstów liturg. z Mediolanu z VIII w. jeden kościół służył w zimie, drugi latem (zamiany sal dokonywano w adwencie i na Wielkanoc), potwierdzeniem tego dla IV w. jest odkrycie hypokaustum w kościele pd. w Trewirze;

° podwójna struktura w jednym założeniu symbolizowała łączność Chrystusa z Kościołem lub ST z NT, które łączy Chrystus, podobnie jak 2 sale łączy źródło chrzcielne (Paulin, bp Nola).

 

J. Hubert, Les cathédrales doubles et l'histoire de la liturgie, w:
Atti del 7° Congresso internazionale dl Studi Lombardi, Spoleto 1952, 167-176; T. Kempf, Ecclesia cathedralis eo quod ex duabus ecclestts perficìtur, w: Atti del II Convegno per lo Studio dell'Arte del Alto Medio Evo, Tn 1952, 310; J. Hubert, Les cathédrales doubles de la Gaule, w: Mélanges offerts en hommage à M. Louis Blondel, G 1963, 105125; RBK I 548-550.

Podobne prace

Do góry