Ocena brak

DŻUMA

Autor /niezapominajka Dodano /18.02.2013

Etiologia: Gram-ujemna pałeczka, Yersinia pestis.

Patogeneza. Zarazki po wtargnięciu do u-stroju wywołują przede wszystkim zmiany w okolicznych węzłach chłonnych i naczyniach. Rozsiew drogą krwionośną (bakterie-mia) może powodować zmiany w odległych narządach. Patologię dżumy kształtują głównie zmiany martwicze i krwotoczne.

Obraz kliniczny. Okres wylęgania wynosi 2—5 dni, skrajnie od 1 do 10 dni. Wyodrębnia się 3 zasadnicze postacie dżumy:

Postać dymienicza. W obrazie klinicznym dominuje powiększenie węzłów chłonnych. Choroba rozpoczyna się zwykle dreszczami i zwyżką temperatury ciała, nawet powyżej 313 K (40°C). W przypadkach ciężkich obserwuje się zamroczenie, a następnie niepokój i podniecenie, rzadziej senność i śpiączkę. U dzieci występują drgawki. Spojówki powiekowe i gałkowe są żywo przekrwione I na skórze mogą występować wybroczyny; niekiedy obserwuje się jawną skazę krwotoczną w postaci krwawień z przewodu pokarmowego, dróg moczowych ' i krwawień z nosa. Począwszy od 2 dnia choroby występuje powiększenie węzłów chłonnych, najczęściej pachwinowych, pachowych i szyjnych. 

Po paru dniach zwykle rozmiękają i po samoistnym przebiciu wydziela się treść ropna. Z chwilą wykształcenia się dymienie występuje w przypadkach pomyślnych stopniowo poprawa stanu chorego; temperatura ciała normalizuje się. W przypadkach szczególnie ciężkich zgon następuje do 5 dnia choroby. W tej postaci klinicznej wyodrębnia się odmianę o łagodnym przebiegu i pomyślnym rokowaniu (pestis minor): w okresie ostrym temperatura nie przekracza 311 K (38°C), nie obserwuje się objawów toksemii, a zmiany dymienicze ograniczają się do pojedynczego węzła lub zlokalizowane są w jednym regionie.

Postać płucna. Postać pierwotnie płucna występuje w zakażeniach kropelkowych, charakteryzuje się krótkim okresem wylęgania (1—3 dni). Początek jest nagły, z wysoką gorączką. Na obraz kliniczny składają się objawy ze strony układu oddechowego: początkowo suchy niebolesny kaszel i bardzo szybko narastające objawy niewydolności oddechowej w postaci duszności i sinicy. Chory zwykle umiera z powodu obrzęku płuc. Badanie radiologiczne wykrywa zmiany zapalne obejmujące całe płaty płuc, podczas gdy zmiany osłuchowe są zwykle skąpe. Postać płucna wtórna występuje w ciężkich przypadkach odmiany dymieniczej i w sposób zasadniczy pogarsza rokowanie. W obu postaciach płucnych badaniem radiologicznym stwierdza się zwykle powiększone węzły chłonne wnękowe i wokół oskrzeli.

Postać posocznicowa. Postać pierwotnie posocznicowa charakteryzuje się bardzo krótkim okresem wylęgania i skrajnie ciężkim przebiegiem. Nie leczona prowadzi do zgonu w ciągu 2—3 dni od początku choroby, zanim nawet wystąpi powiększenie węzłów chłonnych. W obrazie klinicznym dominują objawy ciężkiej toksemii, z objawami mózgowymi do śpiączki włącznie. Postać wtórna posocznicowa występuje najczęściej w przebiegu postaci płucnej, rzadziej w cięższych odmianach dżumy dymieniczej.

Rozpoznanie. W rejonach endemicznych rozpoznanie dżumy nie nastręcza większych trudności. Badania bakteriologiczne krwi, plwociny, treści ropnej z dymienie rozstrzygają o rozpoznaniu. Potwierdzenie rozpoznania uzyskać można również badaniami serologicznymi: odczynem hemaglutynacji, strącania lub wiązania dopełniacza. W rutynowych badaniach laboratoryjnych stwierdza się wysoki OB oraz hiperleukocytozę obojęt-noebłonną.

Rozpoznanie różnicowe. Zależy w głównej mierze od postaci klinicznej dżumy. Postać dymieniczą różnicujemy z tularemią, ziarnicą złośliwą i białaczką, pozostałe postacie — z durem plamistym, .gorączką powrotną i zapaleniem płuc oraz posocznicą o innej etiologii.

Leczenie. Stosuje się streptomycynę, tetracykliny lub chloramfenikol. W ciężkich przypadkach podaje się równolegle dwa antybiotyki. Stosuje się również sulfonamidy, początkowo nawet dożylnie. W postaciach ciężkich, ze znaczną toksemią, ostrożnie stosujemy glikokortykoidy. Należy dbać o układ krążenia; postacie płucne i septyczne wymagają stosowania tlenu. W przypadku zaburzeń psychicznych zachodzi konieczność stosowania środków psychotropowych.

Epidemiologia i zapobieganie. Dżuma występuje w niektórych krajach Afryki, obu Ameryk oraz Azji. Rezerwuarem zarazka są gryzonie. Dla człowieka bezpośrednie zagrożenie stanowi pchła, która odgrywa zasadniczą rolę jako przenosiciel zarazka z zakażonych gryzoni, najczęściej szczurów. W postaciach płucnych do zakażeń dochodzi drogą kropelkową. Zapobieganie dżumie polega na systematycznej kontroli zwalczaniu ognisk tej choroby, właściwym pewnym okolicom (enzoocji), zwłaszcza wśród gryzoni, oraz tępieniu pcheł; na terenie portów prowadzi to służba sanitarna. Dżuma należy do chorób kwarantannowych, objętych przepisami Międzynarodowej Konwencji Sanitarnej. Osoby udające się do obszarów uznanych za zakażone dżumą podlegają obowiązkowi szczepień ochronnych.



 

Podobne prace

Do góry