Ocena brak

DWUNASTU

Autor /Twardoslawxxx Dodano /06.09.2012

Grupa najbliższych 12 uczniów Jezusa Chrystusa, których wybrał on z grona swych słuchaczy i nazwał apostołami; liczba ta stała się nazwą własną kolegium apostolskiego.

Nazwa D. występuje w NT obok zestawienia d. uczniów (Mt 10,1; 11,1) albo d. apostołów (Mt 10,2); relacje Mk 3,14. 16 o D. sięgają najstarszej tradycji, najwcześniej spisanej przez Pawła Apostoła (1 Kor 15,5); przekaz Łk 6,13, iż Jezus D. nazwał apostołami, ma prawdopodobnie podkreślić charakter posłannictwa wybranych uczniów, nie odmawiając tym samym in. osobom charakteru apost. (Dz 14,4; Rz 16,7; 1 Kor 9,5); można więc przyjąć, że D. oznacza apostołów w węższym rozumieniu tego słowa. D. stanowiło stały i ścisły misjonarski organ Jezusa (-> apostolat I A, B), wyraźnie powołany i wybrany przez niego z grupy uczniów (Mt 10,1-4; Mk 3,13-19; Łk 6, 12-16); formuła Mk 3,14 epoiesen (ustanowił) wyklucza oddolny proces formowania się tej grupy w gronie uczniów, a podkreśla tym samym jednorazowy akt ustanowienia grupy D. przez Chrystusa; o nich szczególnie troszczył się Chrystus, wyjaśniał im przypowieści, wiązał ich i jednoczył z sobą (por. J 15,16; 17,21), ich czyny apost. włączył w swe zbawcze posłannictwo od Boga Ojca, w swą naukę i czyny (Mt 28,18-20; Mk 3,14; J 16,7-15; 20,21-23). D., powołanych do budowania -> Królestwa Bożego oraz do głoszenia w słowach i znakach jego przybliżania się do ludzi, zostało przez Chrystusa wyposażonych w jego autorytet tak, iż stało się nosicielami jego mocy i władzy (Mt 18,18; 28,18-20; Mk 3,14; 6,7; 16,15-16; Łk 9,1; 22,19.29; J 17,18; 20,21-23).

Liczba D. nie jest przypadkowa, lecz przez Chrystusa zamierzona i ściśle określona; wskazują na to niektóre wyrażenia, np. .jeden z D." (Mk 14,10.43; J 20,24), zestawienie 10 i 2 (Mk 10,41), posługiwanie się nazwą D. mimo nieobecności Tomasza (J 20,24) i Judasza Iskarioty (1 Kor 15,5), a także po jego śmierci; apostołowie dobierają Macieja w miejsce Judasza (Dz 1,26), czego nie czynią po śmierci Jakuba; liczba ta w ustawodawczym akcie Chrystusa miała więc znaczenie symboliczne, jednocząc w sobie przeszłość i przyszłość wybranego -»• Ludu Bożego; Chrystus celowo nawiązywał do 12 patriarchów i 12 pokoleń Izraela (-»• apologetyka III B 1); uwidacznia się to szczególnie w momencie ustanowienia Nowego Przymierza w wieczerniku, gdy D. zajęło miejsce przy stole (Mt 26,20; Mk 14,17), podobnie jak przy ołtarzu Mojżesza było 12 stel kamiennych (Wj 24,4);

D. wybranych uczniów wyobraża więc symbolicznie zarówno dawny lud, jak też i nowy, który pozyskany dla Boga przez Chrystusa budzi się do życia; jest to „święta -*• reszta Izraela" przepowiadana przez proroków, która rozrośnie się w Kościół Chrystusowy, skierowany ku wieczności (Mt 19,28; Łk 22,30; Dz 26,7; Ap 21,14); zarówno nazwa D., jak i treść ich posłannictwa zawierają wyraźne akcenty eklezjo-twórcze.

Z woli Chrystusa D. stanowi kolegium otrzymujące w nowej -* ekonomii zbawienia jakby jedną osobowość społ. (-»• apostolat I A); jako autorytatywny depozytariusz objawienia (-»• depozyt wiary) decyduje ono o życiu i posłannictwie Kościoła, rozrastającego się z niego i przez niego; zwornikiem D. jest -* Piotr Apostoł (Mt 16,18; Łk 22,31-32; J 21,15; 1 Kor 15,5-8). Posłannictwo D. nabralo nowych wymiarów w popaschalnym życiu Kościoła, np. dla Łk (24,48; Dz 1,8; 2,32; 3,15; 10,39) tylko członkowie kolegium D. są zarazem autentycznymi i autorytatywnymi świadkami -#• zmartwychwstania Chrystusa; ich świadectwo, które wyprzedza zdania in. świadków, ma znaczenie eklezjalne.

D. są więc oficjalnymi -*• świadkami życia, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, kolegium stałym, zależnym tylko od niego i tylko raz uzupełnionym, co wskazuje na jego wyjątkowy charakter; mimo zewn. i ogólnych analogii nie można D. porównywać z grupą „starszych" u -> esseńczyków, która była dość luźna, zależna od wspólnoty i ciągle uzupełniana. Relacje między D. a Piotrem Apostołem są podstawowym wzorcem sprawowania władzy w Kościele (-»• episkopat, -+ papież); apostolat D. posłanych przez Chrystusa dla świadczenia o nim stał się główną podstawą uzasadnienia -*• apostolskości Kościoła.

 

P. Morant, Zur Apostelzahl, ThPQ 87(1934) 98-107; H. Rengstorf, TWNT II 321-328; L. Cerfaux, L'unité du corps apostolique dans le NT, w: Mélanges Lambert Beauduin, Chv 1954, II 227-237; J. Dupont, Le nom d'apôtres a-t-ll été donné aux Douze par Jésus?, Lv 1956; N. van Bohemen, L'Institution des Douze. Contribution à l'étude des relations entre l'Evangile de Matthieu et celui de Marc, w: Information des Evangiles. Problème synoptique et Formgeschichte, Bg 1957, 116-151; J. Coutts, The Authority of Jesus and of the Twelve in Saint Mark's Gospel, JTS 8(1957) 111-118; W.J. Burgers, Die Twaalf in de redactie van het oudste Evangelic, Lv 1959; L. Cerfaux, Pour l'histoire du titre apostólos dans le Nouveau Testament, RSR 48(1960) 76-92; B. Rigaux, Die Zwölf in Geschichte und Kerygma, w: Der historische Jesus und kerygmatische Christus, B 1960,19643, 468-486; G. Klein, Der Ursprung des Zwöiferapostolats. Ursprung und Gestalt einer Idee, Gö 1961 ; tenże. Die Zwölf Apostel, Gö 1961 ; J. Gewiess, O. Karrer, HTG I 31-49; L. Cerfaux, La mission apostolique des Douze et sa portée eschatologique, w: Mélanges Eugène Tisseront, CV 1964, I 4366; F. Gryglewicz, Kolegium D. w NT i w Qumran, PTD 209229; J. Giblet, Les Douze. L'histoire et théologie, w: Aux origines de l'Eglise, Bg 1965, 5164; A. Vögtle, LThK X 14431445; F. Asensio, Formación apostolica de ios „Doce" y misión históricosimbólica de ensayo, Gr 49(1968) 5874; B. Rigaux, D. apostołów, Conc 4(1968) 158163; J. Szlaga, Chrystus i apostołowie jako fundament Kościoła, RTK 18(1971) z. 1, 113-130; N. Füglister, Strukturen der alttestamentüchen Ekklesiologie, MySal IV 1, 23-99; H. Schlier, Ekkleslologle des NT, MySal IV 1, 101-215; K. Hola, Możliwości wykorzystania przez teologie katoltckq rezultatów protestanckich badań nad zagadnieniem apostolatu nowotestamentalnego, CzST 4(1976) 59-77; H. Langkammer, Uczniowie, grupa D. apostołowie, STV, 14(1976) z. 2, 67-84; J. Roloff, TRE II 511-515; W. Trilling, Implizite Ekklesiologie. Ein Vorschlag zum Thema Jesus und die Kirche, w: Dienst der Vermittlung, L 1977, 149-164; tenże, Zur Entstehung des Zwölferkreises. Eine geschichtskrltische Überlegung, w: Die Kirche des Anfangs, L 1977, 201-222; W. Bracht, Jüngerschaft und Nachfolge, w: Kirche im Werden. Studien zum Thema Amt und Gemeinde im NT, Mn 1978, 143-166; M. Filip, Uczniowie, grono D.. apostołowie w świetle NT, Lb 1979 (mpsBKUL); K. Schelkle, Charisma und Amt, ThQ 159(1979) 243-254.

Podobne prace

Do góry