Ocena brak

Duchowieństwo polskie (1914 - 1978)

Autor /LolekBB Dodano /01.05.2013

Po 1918 roku wydało się, że w Polsce jest znaczna liczba duchowieństwa. Faktycznie było go wówczasdwa razy mniej niż w Niemczech, a cztery razy mniej niż we Włoszech, na dodatek nieproporcjonalnierozlokowanego. W Poznańskiem jeden kapłan przypadał na 1700 wiernych, w Małopolsce na 2200, wdawnej Kongresówce na 3370.

Formacja duchowa i intelektualna księży diecezjalnych dokonywała się według wymogów Kodeksu PrawaKanonicznego w seminariach duchownych wyższych. W Polsce istniały w niektórych diecezjach takżeseminaria niższe, gimnazja i konwikty biskupie.

Studia specjalistyczne księża, zwłaszcza przeznaczeni na wykładowców seminaryjnych, odbywali na jednymz pięciu wydziałów teologicznych w Polsce lub wyjeżdżali do uczelni zagranicznych, najczęściej wRzymie. Seminarium duchowne wyższe posiadała każda diecezja, choć zmiana granic państwa i diecezjiwprowadziła zamieszanie w ich funkcjonowaniu. Według stanu z 1925 roku, przed bullą cyrkumskrypcyjną,20 diecezji miało w swych seminariach 1481 alumnów. Wszystkich kapłanów diecezjalnych wgranicach Rzeczypospolitej było 7977 na 17 mln 946 tysięcy katolików: jeden kapłan na 2250 wiernych.

W 1919 roku powstała myśl zjednoczenia wszystkich zakładów teologicznych w jedną całość, na wzórfrancuskiej Alliance des grands séminaires de France. Na zjeździe delegatów we Włocławku (1921) powstał Związek Zakładów Teologicznych w Polsce, by wspólnie pracować nad podniesieniem oraz udoskonaleniemmetod nauczania i wychowania młodzieży duchownej, a także by stworzyć jednolitość poglądówi praktyk w intelektualnym i duchowym kształceniu przyszłych kapłanów. Związek systematycznieorganizował zjazdy.

Duchowieństwo polskie tworzyło własne związki już w poprzednim okresie. Związek Kapłanów Unitasw Poznaniu podjął starania o złączenie ich w ogólnopolską Unię, ale nie wszystkie diecezje przyjęły propozycję.Ogólnopolski Związek Księży Prefektów utworzyli kapłani uczący religii w szkołach średnich.Prymas E. Dalbor propagował powołanie związków misyjnych, w tym Związku Misyjnego Kleru. Swąmyśl wyłożył (1920) na zjeździe biskupów, a działania podjęli biskupi Józef Pelczar z Przemyśla i Adolf Szelążek z Łucka. Łączono to z nadzieją na nawracanie Rosji, choć unikano takiego sformułowania celu.

Wydawano znaczną liczbę czasopism dla duchowieństwa, zarówno ascetycznych jak i naukowych.Związki kapłańskie-miały swe organy, niezależnie od organów urzędowych (zwykle miesięczników) diecezjalnych.W tych drugich umieszczano urzędowe informacje, lecz często także artykuły o tematycekapłańskiej i teologicznej.

Duchowieństwo miało na ogół dobre warunki prawne do prowadzenia działalności dus2pasterskiej orazwzględnie dobre warunki bytowe, lecz nie były równe w całym kraju. Gdzie brakowało ziemi beneficjalnej,uposażenie opierało się na iura stolae i na okazyjnych ofiarach. W okresie wielkiego kryzysu ekonomicznegoludność odczuwała ciężar świadczeń na rzecz duchowieństwa, ale trudne warunki materialnemieli także duchowni, posiadający ziemię beneficjalną.

Podobne prace

Do góry