Ocena brak

Dualizm ekonomiczny

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /18.11.2011

Charakterystyka

DUALIZM EKONOMICZNY - inaczej zwany dualizmem agrarnym lub dualizmem gospodarczym, to zjawisko rozchodzenia się dróg rozwoju europejskie gospodarki feudalnej od połowy XV wieku. W krajach Europy Wschodniej (leżących na wschód od rzeki Łaby) dominowała gospodarka folwarczno - pańszczyźniana, natomiast w Europie Zachodniej (w krajach leżących na zachód od rzeki Łaby) pojawiły się zalążki gospodarki kapitalistycznej.


Dualizm ekonomiczny wywarł ogromny wpływ na rozwój całokształtu stosunków gospodarczych i społecznych w Europie.


Europa Zachodnia

Europa Zachodnia rozluźniła gorset poddaństwa i preferowała procesy kształtujące rynek towarów i rynek siły roboczej. W krajach Europy Zachodniej pańszczyzna była wspierana przez pracę najemną. Upowszechnienie się pracy najemnej sprzyjało bardziej intensywnej gospodarce rolnej. Podstawowym świadczeniem w rolnictwie stał się czynsz pieniężny. Wzrosła również rola kapitału agrarnego. W XVII w. w krajach Europy Zachodniej pojawiły się różne odmiany wielopolówki, zmniejszyły się ugory, zwiększyła się wydajność gleby. Szlachta (rzadziej chłopi) inwestowała kapitał zakumulowany w rolnictwie w różne przedsięwięcia przemysłowe.


Europa Wschodnia

W Europie Wschodniej widoczny był nawrót do ostrzejszych form poddaństwa i brak bodźców do upowszechnienia intensywnych form gospodarowania. W XVI - XVIII w. dominującą formą organizacji rolnej był system folwarczno - pańszczyźniany. Istota jego polegała na tym, że feudalni właściciele w obrębie swoich włości tworzyli własne gospodarstwa rolne (folwarki), uprawiane przy pomocy pańszczyźnianej siły roboczej. Folwark funkcjonował dzięki pracy chłopa pańszczyźnianego, wzrosła zależność osobista chłopa od feudała - chłop wraz ze swym gospodarstwem został całkowicie podporządkowany panu. Literatura historyczna mówi o wtórnym poddaństwie chłopów. Rozległe regiony Europy (Sycylia, Sardynia, Bałkany, Polska, Litwa) podporządkowane zostały rynkom zachodnim i skazane na dostosowanie produkcji do popytu na rynkach zagranicznych, a nie do potrzeb krajowych.


Autor: Katarzyna Kolodziejczyk
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry