Ocena brak

DUALIZM

Autor /AlbertK Dodano /31.10.2012

 

DUALIZM (łc. dualis = dotyczący dwóch, podwójny) nłc. dualismus; ang. dualism; ix. dualisme; nm. Dualismus

Termin utworzony przez Th. Hyde'a (1700, dualismus), a upowszechniony przez P. Bayle'a i podjęty przez G. W. Leibniza.

1. W przeciwstawieniu do —> monizmu — odmiana —> pluralizmu reprezentowa­na przez doktryny, które w wyjaśnianiu rzeczywistości lub jakiejś jej dziedziny przyjmują dwie niesprowadzalne do sie­bie zasady (dwie substancje, dwa typy by­tu). Rozróżnia się:

  1. dualizm metafizyczny — przyjmują­cy dla wytłumaczenia całej rzeczywistości dwie zasady lub dwa typy bytu (np. mate­ria i duch); może on być umiarkowany (np. u Arystotelesa — materia i forma) lub skrajny (np. u Platona — świat zjawisk i świat idei);

  2. dualizm antropologiczny — stano­wisko, według którego człowiek jest przy­padłościową jednością dwóch różnych sub­stancji: ciała i duszy (np. u R. Descartes'a dualizm psychofizyczny: substancja roz­ciągła /res exiensal i substancja myśląca I res cogitans I);

  3. dualizm kosmologiczny — przyjmu­jący całkowitą różność i wzajemną nie-sprowadzalność Boga (Stwórcy) i świata (stworzenia);

  4. dualizm etyczny — tłumaczący zło w świecie współistnieniem i walką dwóch podstawowych, często upersonifikowa-nych, pierwiastków: dobra i zła.

2. fiz. Dualizm falowo-korpuskularny

 

— zachowanie się obiektów mikrosko­powych, takich jak elektrony lub fotony, raz jakby były falami, a innym razem jak­by były cząstkami. Paradoks dualizmu falowo-korpuskularnego rozwiązuje kwan­towa teoria pola, która łączy ze sobą w opisie matematycznym szczególną teo­rię względności i mechanikę kwantową, stwarzając możliwości teoretyczne nie­zbędne w dyskusji nad zachowaniem się cząstek elementarnych. Jako teoria pola umożliwia ona opis właściwości falowych, uwzględniając zaś właściwości kwantowe stwarza możliwość operowa­nia wartościami dyskretnymi, odpowia­dającymi zachowaniu się cząstek-korpuskuł.

Podobne prace

Do góry