Ocena brak

DOŻYWOCIE. Komedia w 3 aktach wierszem

Autor /DroidZ Dodano /16.02.2012

DOŻYWOCIE. Komedia w 3 aktach wierszem, komedia A.
Fredry, powst. 1834-35 (pomysł i red. brulionowa zapewne
1829), wyst. we Lwowie 12 VI 1835, prwdr. w t. 5 Komedii,
tamże 1838. Akcja rozgrywa się współcześnie w mieście (niewątpliwie we Lwowie), w „sali oberży"; zatrzymali się w niej:
zgrany do nitki młody Leon Birbancki (nazw. znaczące), który
swój dożywotni dochód (częsta ówcześnie forma zapisu majątkowego) odstąpił lichwiarzowi Łatce, i zubożały szlachcic
Orgon, który znalazłszy się w szponach tegoż lichwiarza, dla
uratowania rodziny od nędzy ma wydać za niego córkę, Rózię.
Po licznych perypetiach Birbancki, pozorując samobójstwo,
odzyskuje dożywocie i sam żeni się z Rózią. Komizm motywacyjny
i sytuacyjny utworu oparty jest na kontraście drapieżnej
natury pozbawionego skrupułów Łatki z czułą opieką, jaką -
w obawie przed utratą dochodu ze śmiercią dożywotnika -
otacza on Leona; gorączkowe zabiegi Łatki obracają się przeciw
niemu, ich ujawnienie bowiem uniemożliwia mu odprzedanie
nieszczęsnego dożywocia ostrożnemu Twardoszowi.
Komedia, jedna z najzabawniejszych w dorobku Fredry, wartka
w intrydze, żywa w dialogach, sprawna w wersyfikacji,
jednocześnie w balzakowskiej analizie władzy pieniądza,
w jadowitości satyry ociera się o dramat. Rola Łatki zrosła się
szczególnie (1898-1937) z nazwiskiem L. Solskiego. Przekłady:
niem., węg., ros., czes., ang., przeróbki: czes. i francuska.

Wyd. kryt. S. Pigoń w: Pisma wszystkie, t. 6, W. 1956.
T. ŻELEŃSKI (BOY), rec. wystawień 1924-37, w: Pisma, t. 5,1956;
Z. SZWEYKOWSKI „D." Fredry, w. Nie tylko o Prusie, Poz. 1967
iprwdr. 1947); K. W. ZAWODZIŃSKI wstęp w wyd. 2 BN I 93, Wr.
1950; J. KOTT, rec. wyst. 1955, w: Jak wam się podoba. Spotkanie
pierwsze, W. 1955; K. WYKA Gorzkie.komedie Fredry, „Życie Lit."
1955 nr 42; S. PIGOŃ Jak wzrastało ,,D.", w: W pracowni Aleksandra
Fredry, W. 1956. M. INGLOT Okiem satyryka, w: Komedie Aleksandra
Fredry, Wr. 1978.
Kazimierz Wyka

Podobne prace

Do góry