Ocena brak

Czynniki związane z przygotowaniem pacjenta

Autor /gruszka Dodano /09.05.2014

Na mierzone parametry diagnostyczne mogą wpływać czynniki zewnętrzne, działania terapeutyczne i wreszcie normalna, niezwiązana z chorobą zmienność osobnicza pacjenta.

Oddziaływanie czynników zewnętrznych w różnym stopniu wpływa na poprawność wyników oznaczeń poszczególnych parametrów diagnostycznych, np. stężenia w surowicy mocznika, kreatyniny, chlorków i jonów potasowych w różnym stopniu zależą od diety i od trybu życia. Stężenia glukozy, jonów sodowych, mocznika, kwasu moczowego i triacylo-gliceroli są silnie zależne od czasu, zawartości oraz obfitości posiłku poprzedzającego badanie. Od czasu, jaki minął od spożycia posiłku zależą również: szybkość opadania krwinek i liczba leukocytów w pl krwi. U kobiet od dnia cyklu miesiączkowego zależą: wielkość leu-kocytozy, wartość hematokrytu, szybkość opadania krwinek czerwonych (odczyn Biernackiego - OB) oraz stężenia hormonów płciowych. Stężenie hormonów steroidowych kory nadnerczy zależy od pory dnia (tak zwanych rytmów okołodobowych (tzw. rytmów cirka-dialnych). Zmiana pory aktywności z dnia na noc (np. z powodu pracy w okresie nocnym lub po podróży transoceanicznej) wywołuje trwające kilka dni podwyższenie stężenia glukozy, cholesterolu, kwasu moczowego i jonów potasowych.

Zależność stężenia wielu substancji od ostatniego posiłku i od pory dnia stwarza konieczność standaryzacji sposobu przygotowania pacjenta do pobrania materiału. Zwykle materiał do badania pobiera się rano, po około 12 godzinach nie przyjmowania pokarmów. Jest to wymóg podstawowy, jednak nie zawsze wystarczający, ponieważ stosowanie standardowego żywienia, odmiennego od normalnej diety, może powodować trwające 7-10 dni zmiany stężeń składników lipidowych surowicy. Alkohol w ciągu ok. 48 godzin po spożyciu powoduje silny wzrost aktywności gamma-glutamylotransferazy (GGT) oraz wzrost objętości erytrocytów (MCV).

Istotny wpływ na niektóre składniki krwi wywiera spoczynek (pozycja leżąca), pionizacja ciała i wysiłek fizyczny. Zmiana pozycji leżącej na stojącą może powodować wzrost stężenia

białka w surowicy, cholesterolu i wapnia, a także wzrost liczby krwinek czerwonych i w jil kiwi. Przyczyną tego jest przemieszczanie się wody z łożyska naczyniowego do pn^ ni śródtkankowej. Efekt zmiany pozycji ciała zależy od wydolności układu krążenia, może q» wynosić od 10 do 15% wartości wymienionych parametrów w warunkach spoczynkowy*-1'

Wysiłek fizyczny w okresie poprzedzającym badanie wpływa na wiele parametrów % gnostycznych. Umiarkowany wysiłek fizyczny może obniżać stężenie glukozy, cholesterol i triacylogliceroli, natomiast duży wysiłek fizyczny, przekraczający normalne wytrcnowj. nie pacjenta, powoduje podwyższenie stężenia białka, kreatyniny, moczanu, fosforanów a także enzymów pochodzenia mięśniowego: kinazy kreatynowej (CK), aminotransferary | asparaginowej (AspAT) i dehydrogenazy mleczanowej (LDH). Skrajny wysiłek, np. u biegaczy długodystansowych, manifestuje się w sposób podobny do urazu, dlatego jeśli jest to możliwe pacjent nie powinien być poddawany badaniom laboratoryjnym do czasu powrotu do swoich normalnych warunków życia.

 

Podobne prace

Do góry