Ocena brak

Czym jest geologiczny czas Ziemi?

Autor /Helena Dodano /31.01.2012

Przez wiele lat geolodzy próbowali określić wiek Ziemi na podstawie dowodów odnalezionych w ska­łach. Metoda ta okazała się jednak mało skuteczna. Dopiero stosunkowo niedawno udało się wypracować metody, które pozwalają na dokładniejsze ustalenia w tej sprawie.
Większość badaczy zgadza się, iż ojcem współczesnej geologii jest szkocki lekarz i naukowiec James Hutton (1726-1797). Jest on twórcą teorii ziemi opartej między innymi na obserwacji naturalnych proce­sów zachodzących na naszej planecie. Hutton postawił tezę, że powierzchnia Ziemi nieustannie się zmienia. Czynniki naturalne, na przykład mróz, kruszą skały, które następnie są transporto­wane przez rzeki do jezior i mórz. Tam kolejne warstwy naniesionego materiału skalnego osa­dzają się w postaci piasku czy mułu i tworzą nowe skały osadowe.
Temperatura i ciśnienie
Hutton twierdził również, że wysoka temperatura oraz ciśnienie zmieniały strukturę głębiej położo­nych warstw skał osadowych. W ten sposób powstały skały metamorficzne. Na przykład bazalt i granit, nazwane przez Huttona skałami wulkanicznymi, to zastygła lawa wulkaniczna.
Zdaniem szkockiego naukowca, wszystkie trzy rodzaje skał - osadowe, metamorficzne i wulkaniczne - znajdowały się niegdyś wewnątrz pla­nety, by w końcu wypiętrzyć się w postaci lądów i łańcuchów górskich, które następnie uległy na powierzchni procesom niszczenia.
James Hutton zajmował się także tzw. względ­nym wiekiem skał. Na przykład badania prowa­dzone w Szkocji wykazały, iż tamtejsze góry składają się ze skał metamorficznych, które powstały ze skał osadowych. Jednak w ich wnę­trzu dociekliwy geolog odkrył żyły granitowe, uformowane z zastygłej lawy, która wdarła się pomiędzy warstwy skalne. Materiał pochodzenia wulkanicznego musiał być więc młodszy od gła­zów metamorficznych. Na tej podstawie Hutton wywnioskował, iż wiek poszczególnych warstw w obrębie jednej formacji może zasadniczo się różnić. Zjawisko to nazwano dyskordancją, czyli niezgodnością zalegania warstw. W momencie, gdy uformowana skała znajdowała" się na powierzchni Ziemi, rozpoczynał się proces wie­trzenia. Po pewnym czasie, zniszczona przez wiatr, wodę i temperaturę skała, znowu zalewana była przez wody oceanu i w następstwie przykry­ta kolejnymi warstwami naniesionych osadów.
W związku z tym, iż opisany proces jest nie­zwykle długotrwały, Hutton doszedł do wniosku, że nasza planeta ma wyjątkowo długą historię. Nie umiał określić dokładnie jej wieku, lecz stwierdził, iż tak jak trudno jest ustalić początek Ziemi, tak nie ma powodów, by przewidywać jej rychły koniec.

Do góry