Ocena brak

CYGANERIA

Autor /Manu Dodano /08.03.2012

Bohema, luźne ugrupowania artystów, prowadzących życie nieregularne, indywidualistyczne, niekiedy ekscentryczne, wyrażające protest przeciw konwenansom, normom społecznym, obowiązującym poglądom estetycznym. Jej tradycyjnym ośrodkiem był od ok. 1830 Paryż romantyków, a później Wiedeń i Berlin modernistów, po 2. wojnie światowej znów Paryż - egzystencjalistów.

Ośrodkami polskimi były: Warszawa ok. 1840 (Cyganeria warszawska, zob. niżej) i młodopolski Kraków (Stanisław Przybyszewski); por. powieści: Próchno (.1903) Wacława Berenta, Synowie ziemi (1904-11) Stanisława Przybyszewskiego i Wspólny pokój (1932) Zbigniewa Uniłowskiego.

Król cyganerii, fr. Un prince de la boheme, opowiadanie (1840; 2. popr. wyd. 1845) Balzaca, należące do „Scen z życia paryskiego" Komedii ludzkiej; dedykowane Heinemu.

Sceny z życia cyganerii, fr. Scenes de la vie de boheme, powieść (1848; wyd. pol. 1920) Henri Murgera, poetyczny, sentymentalny opis trudnego życia i niepewnej, lecz hulaszczej egzystencji malarzy i literatów (takich jak autor sam). Stworzyła liryczną legendę o cyganerii Montmartre'u i Dzielnicy Łacińskiej Paryża; por. Mimi.

Życie cygańskie, fr. La vie de boheme (1849) Teodora Barriere, dramatyzacja powieści Murgera. Cyganeria, La Boheme, opera (Turyn 1896; wyst. pol. Lwów 1901) Pucciniego, libretto: Luigi Ulica i Giuseppe Giacosa, wg Murgera. Opera (1897) Leoncavalla wg Murgera.

„Cyganeria warszawska" tradycyjna nazwa gromadki literatów i malarzy warszawskich, istniejącej w okresie ok. 1838-43. W utworach swoich wyrażali pogardę dla konwencji obyczajowych, „filistrów" i świata salonów; cechowały ich zainteresowania ludoznawcze.

Bardziej znani z nich: Roman Zmorski i Włodzimierz Wolski; przez czas krótki sympatyzowali z nimi Norwid i Lenartowicz. Sztuka (1912) Adolfa Nowaczyńskiego, związana z wyjazdem Norwida za granicę.

Podobne prace

Do góry