Ocena brak

Ćwiczenia ogólnie usprawniające -kondycyjne

Autor /kulka Dodano /19.12.2013

Ćwiczenia te mają poprawić ogólną sprawność pacjenta, która na ogół jest obniżona z powodu długotrwałej choroby i unieruchomienia. Stosuje się je w formie ćwiczeń indywidualnych i zespołowych, gier oraz zajęć sportowych. Zadaniem ćwiczeń ogólnie usprawniających jest kształtowanie ogólnej sprawności fizycznej, siły mięśniowej i wytrzymałości podczas wysiłku, aktywności i możliwości kompensacyjnych w zakresie utraconych funkcji. Korzystanie z kul lub zaopatrzenia ortopedycznego wymaga często znacznie większego wydatku energetycznego niż poruszanie się osób zdrowych. Wydolność ogólna i równowaga czynnościowa podczas pracy fizycznej zależą w największym stopniu od bilansu tlenowego, tj. od ilości tlenu dostarczanego do tkanek zgodnie z jego aktualnym zapotrzebowaniem. Od tzw. pułapu tlenowego - poziomu maksymalnego pochłaniania przez organizm tlenu w ciągu minuty zależy intensywność wykonywanego wysiłku. Dalsze obciążenia wiążą się już z procesami metabolizmu beztlenowego, którego efektem jest odkładanie produktów przemiany materii i zmęczenie.

Ćwiczenia ogólnie usprawniające najczęściej prowadzone są w sali gimnastycznej lub na powietrzu. Wykonywane są w pozycji leżącej, siedzącej lub stojącej jako wolne ćwiczenia gimnastyczne, np. gimnastyka poranna, lub z pomocą drobnego sprzętu, jak piłki, ciężarki, z wykorzystaniem drabinek lub ławeczek. W programie, czyli osnowie ćwiczeń, powinno się uwzględniać rozgrzewkę, ćwiczenia oddechowe i izometryczne - napinania mięśni, część główną złożoną z różnorodnych ćwiczeń ruchowych, z odpowiednim dawkowaniem wysiłku, i zakończenie ćwiczeń. Do ćwiczeń końcowych włącza się ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe.

Odrębny program ćwiczeń dotyczy chorych leczonych operacyjnie, którzy już przed zabiegiem powinni wyuczyć się ćwiczeń oddechowych i prawidłowego kaszlu.

W ciągu pierwszych 24 godzin po zabiegu chory wykonuje tylko ćwiczenia oddechowe i odkasływa-nia. Potem powoli przechodzi poprzez powolne ruchy zginania i prostowania kończyn do ćwiczeń tu-

łowią, w zależności od rodzaju zabiegu operacyjnego. Każdy ćwiczący pacjent powinien być pouczony, jakie ruchy czy ćwiczenia są dla niego przeciwwskazane i szkodliwe.

Nagła zmiana pozycji leżącej na pionową powoduje zaburzenia ortostatyczne w postaci bólów i zawrotów głowy, przyśpieszenia tętna, spadku ciśnienia krwi, potów, obrzęków kończyn dolnych, omdleń. Dlatego u pacjentów dłużej leżących prowadzi się stopniową pionizację na stole pionizacyj-nym ze zmiennym kątem nachylenia, przy kontroli tętna i ciśnienia krwi.

Podczas pierwszej pionizacji kąt nachylenia nie powinien przekraczać 45°, a czas trwania pionizacji 5 min. W czasie następnych pionizacji zwiększa się stopniowo kąt nachylenia i czas jej trwania. Liczba prób pionizacyjnych zależna jest od osobniczych zdolności kompensacyjnych pacjenta i wydolności układu krążenia.

Ćwiczenia adaptacyjne mają za zadanie przystosowanie pacjenta do życia z niepełnosprawnością. Dotyczy to przeważnie osób z nieodwracalnymi uszkodzeniami narządu ruchu, które pomimo swojej dysfunkcji muszą zdobyć optymalną sprawność.

Osłabienie na stałe funkcji jakiejś części narządu ruchu może być zastąpione częściowo na drodze kompensacji przez część symetryczną, np. zdrowa ręka przejmuje funkcję uszkodzonej, albo przez zupełnie inny narząd, np. noga przejmuje funkcje ręki. Kompensacja może też nastąpić przez użycie protezy lub przyrządu pomocniczego. Aby ta kompensacja była jak najbardziej ekonomiczna, a tym samym oddawała jak największe usługi, chory musi być do niej przygotowany. I tak przy uszkodzeniu kończyn dolnych należy wzmacniać mięśnie tułowia i kończyn górnych o tyle, aby przy użyciu k

 

Do góry