Ocena brak

Co to jest odruch?

Autor /Orczyk Dodano /01.02.2012

Dlaczego kot zawsze ląduje na czterech łapach? Co sprawia, ze mrugamy oczami? W jaki sposób oddychamy nawet podczas snu? Wszystkie wymienione czynności są kierowane przez automatyczne reakcje kontroli, czyli odruchy.

Odruchy mają bardzo różny charakter - od automatycznego cofnięcia dłoni przy zetknięciu z gorącą powierzchnią do czynności bardziej złożonych, jak utrzymanie poziomej postawy ciała w momencie utraty równowagi. Przychodzimy na świat z wieloma prymitywnymi odruchami, które stopniowo zostają przesłonięte przez inne, wyuczone reakcje.

Odruch to automatyczna reakcja na określony bodziec, nie podlegająca świadomej kontroli. Do wystąpienia odruchu potrzebny jest łuk odruchowy: narząd odbiorczy, czyli receptor czuciowy, nerwy przekazujące odbiór bodźca, aparat przekształcający bodziec w reakcję i w końcu mięśnie lub gruczoły będące wykonawcami tej reakcji, czyli efektory. Każda odpowiedź, przebiegająca zgodnie z tym modelem automatycznej reakcji na bodziec jest nazywana odruchem.

Zachowanie świadome nie jest zaliczane do odruchów, ponieważ wówczas między bodźcem a odpowiedzią na niego ma miejsce analiza mentalna - odniesienie bodźca do naszych poprzednich doświadczeń, naszego nastroju, aktualnych pragnień i tak dalej. Oznacza to, że ten sam bodziec może za każdym razem spotkać się z różnymi reakcjami, gdy tymczasem odruch będzie zawsze taki sam.

Świadoma reakcja może czasem zapanować nad niektórymi odruchami - na przykład możemy przytrzymać rękę na gorącym piecu, ale w tym celu musimy zdobyć się na świadomy wysiłek. Odruchy zapewniają zatem ciału ochronne, szybkie reagowanie, zwłaszcza na szkodliwe bodźce. Niektóre odruchy, jak oddychanie, są tak ważne, że nawet jeśli je zatrzymamy świadomym wysiłkiem woli, po pewnym czasie przełamią nawet tę barierę i zaczną działać na nowo.

Podobne prace

Do góry