Ocena brak

Co jest charakterystyczne w badaniu nadawania w przypadku dysfazji dorosłych?

Autor /Eustachy777 Dodano /13.03.2013

Badanie mówienia

Po uzyskaniu ogólnej orientacji na podstawie rozmowy wstępnej - przystępuje się do przeprowadzenia badań na różnych próbkach mowy, tj. w:

a)    mowie spontanicznej.

b)    mowie dialogowej,

c)    mowie opowieściowej,

d)    mowie zautomatyzowanej.

e)    mowie reproduktywnej.

Mowa spontaniczna jesl to zdolność swobodnego wyrażania myśli, odczuć, wrażeń.

Przez mowę dialogowy nu leży rozumieć czynności werbalne, wykonywane w sytuacji rozmowy, których podstawą jest umiejętność zadawania pytań i formułowania wypowiedzi.

Mowa opowieściowa to spontaniczne bądź sprowokowane, wywołane konkretną sytuacją czynności werbalne {np opisanie obrazka, opowiedzenie historyjki, filmu, wydarzeniu z życia itp.).

Mowa zautomatyzowana to automatyczne odtwarzanie wcześniej utrwalonych ciągów słownych (np. nazw dni. tygodni, miesięcy, ciągów liczbowych, powszechnie znanych wierszy, modlitw itp.).

Mowa reprod u k t y w na to umięmość odtwarzania (powtórzenia) wcześniej usłyszanych wypowiedzi.

Zachowania werbalne w wymienionych próbkach mowy, które przeprowadza się podobnie jak w przypadku badania dysfazji dziecięcej, mogą stanowić pod-slawę diagnozy różnicowej poszczególnych lypów afazji.

Jeżeli wyniki powyższych badań wykażą występowanie zaburzeń zarówno mówienia, jak i rozumienia, wskazuje to na dysfazję typu mieszanego. Przewaga objawów dysfazji akustycznej może sugerować dysfazję scnsoryczno-mo-loryczną, a przewaga dysfazji motorycznej - motoryczno-sensoryczną (zc względów praklycznych użyto lu terminologii powszechnie stosowanej przez lekarzy).

Zgodnie z zasadami metodyki ogólnej mówienie bada się w czterech aspektach: fonetycznym, leksykalnym, gramatycznym i ekspresyjnym.

•    Diagnozując mowę w aspekcie fonetycznym. należy się skoncentrować na jakości wypowiedzi. W tym celu bada się wymowę głosek w izolacji, sylabach, wyrazach. Wszelkie zniekształcenia fonetycznej budowy wyrazów (substytucje głosek zbliżonych brzmieniowo, deformacje głosek, trudności w przechodzeniu od głoski do głoski), wynikające z trudności artykulacyjnych wskazują na dysfazję motoryczną. W przypadku dysfazji akustycznej pacjcnl nic zniekształca głosek, wyrazów; zachowana jest prawidłowa ich wymowa.

•    Badając mowę w aspekcie leksykalnym zwraca się uwagę na aspekt ilościowy (orientacyjne badanie zasobu leksykalnego). Ograniczenie zasobu słów wynikające z trudności w mówieniu przejawia się w tzw. slylu telegraficznym (mowie rzeczownikowej). Wskazuje to na afazję motoryczną. Nadprodukcja słów izn jeśli pacjcnl mówi dużo i chętnie, przy czym myli nazwę desygnatu

świadczy o dysfazji akustycznej.

•    Ujawnione w toku badania mowy w aspekcie gramatycznym występowanie agramatyzmów wskazuje na dysfazję motoryczną. Natomiast używanie przez pacjenta zdań mało rozwiniętych, bez orzeczeń jesl symptomem afazji motorycznej (dynamicznej),

•    Diagnoza nadawania w aspekcie ekspresyjnym: zaburzenie płynności wynikające z trudności artykulacyjnych, połączone z niskim poziomem ekspresji świadczy o afazji motorycznej.

Badania czytania, pisania i liczenia

J. Szumska (1980 a) podaje, żc w badaniu czytania zwraca się uwagę na:

-    artykulację,

-    intonację, szybkość czytania, płynność,

-    zdolność do przclilcrowywania wyrazów,

ilość i jakość błędów (pcrscwcracjc, parafazje itp.).

Sprawdza się umiejętność czytania i rozpoznawania pojedynczych liter, wyrazów jedno-, dwusylabowycłi, głośnego czytania zdań prostych i złożonych. Ponadto sprawdza się też umiejętność czytania i rozumienia tekstów oraz rozpoznawania błędów w tekście pisanym.

W badaniu pisania bierze się pod uwagę umiejętność pisania pod dyktando liter, wyrazów i zdań oraz zdolność pisemnego wyrażania własnych opinii i odczuć. Zwraca się uwagę na:

sprawność piszącej ręki (prawej i lewej),

-    poziom grafomotoryczny pisma,

liczbę i rodzaj błędów (paragrafie literowe i wyrazowe, pcrscwcracjc literowe. opuszczanie i dodawanie liter bądź sylab, mylenie liter podobnych, pismo lustrzane itd.),

-    zachowanie struktury logiczno-gramatyczncj zdań,

-    prawidłowe stosowanie struktur gramatycznych,

-    frekwencję poszczególnych części mowy (tzn., czy przeważają rzeczowniki, czy czasowniki itd.).

W badaniu liczenia uwzględnia się szybkość wykonywania działań arytmetycznych i zadań tekstowych, przy czym zwraca się uwagę na to: czy pacjent lepiej wykonuje je pisemnie, czy w pamięci. Bada się:

-    powtarzanie, nazywanie i rozumienie cyfr, liczb oraz znaków działania, wykonywanie działań arytmetycznych na papierze i w pamięci,

-    rozwiązywanie zadań matematycznych w pamięci.

Do góry