Ocena brak

CHOCISZEWSKI JÓZEF, pseud. Czeladnik od Przyjaciela Ludu, Figlarski, Tworzymir

Autor /czesio01 Dodano /14.02.2012

CHOCISZEWSKI JÓZEF, pseud. Czeladnik od Przyjaciela
Ludu, Figlarski, Tworzymir, ur. 28 II 1837 w Chełście pod
Czarnkowem (Wielkopolska), zm. 11 XI 1914 w Gnieźnie,
działacz społ.-oświat., księgarz, wydawca. W swej działalności,
gł. w Cieszynie, Chełmnie, Poznaniu i Gnieźnie, miał na
celu rozwijanie czytelnictwa książek i czasopism polskich.
Współredagował -» „Gwiazdkę Cieszyńską" (1861-62),
w Chełmnie „Nadwiślanina" (1862-63; 1867), „Przyjaciela
Ludu" (1862-63; 1867), wydawał i redagował,,Przyjaciela
Dzieci i Młodzieży" (1867-69) oraz-^ „Katolika" (1868-69,
nast. odstąpionego K. Miarce). Od 1869 prowadził księgarnię
wydawn. w Poznaniu, redagując czasopisma: dwutyg. „Przyjaciel
Dzieci i Młodzieży" (1866-73), mies. „Dzwon Wielkopol.
(1878), tyg. „Lech" (1878-79) i „Przegląd Słowiański"
(1881-82). Redagował też „Dziennik Kujawski" (Inowrocław
1893) oraz „Gazetę Gnieźnieńską" (od 1895). Ogłosił ponad
300 pozycji książkowych, wśród nich powieści i opowiadania,
oparte gł. na podaniach i wydarzeniach z historii Polski,
baśnie, czytanki, zbiorki poezji, sztuki dla scen amatorskich,
śpiewniki, kalendarze. Opracował zbiór- powiastek, anegdot,
dykteryjek, figli, żartów Polski Sowizdrzał(1878). Popularyzował
nie tylko pol. folklor, Opracował też pieśni, bajki i podania
czes. i serbskie. Szczególną popularnością cieszyły się jego
podręczniki: Dzieje narodu polskiego dla ludu polskiego
i młodzieży (1869; do 1903 - 8 wyd. w kraju; 1905, 1925
w Chicago), Mała historia polska dla dzieci i młodzieży (1873;
17 wyd. do 1929), Piśmiennictwo polskie w życiorysach naszych
znakomitych pisarzy (1874, wyd. 4 uzup. 1912). W warunkach
zaboru prus. książki i wydawnictwa Ch. umożliwiały
kilku pokoleniom młodzieży naukę pol. języka, literatury
i historii. Za swą działalność Ch. był kilkanaście razy karany
przez sądy prus. więzieniem i grzywnami. W 1908 otrzymał
stypendium lit. z fundacji K. Szajnochy.

PSB 3 (W. Sobkowiak); SPKP (W. Sobkowiak); M. DEREŻYŃSKI
J.Gh., Szamotuły 1929; E. PIEŚCIKOWSKI J.Ch.,w: Wybitni Wielkopolanie
XIX w. (zbiór.), t. 2, Poz. 1959.
Andrzej Bukowski

Podobne prace

Do góry