Ocena brak

Budowa mięśnia poprzecznie prążkowanego

Autor /gruszka Dodano /20.05.2014

Włókna mięśniowe powstają w życiu płodowym i w wyniku połączenia szeregu macierzystych miocytów stanowią zespólnię komórkową. Ich średnica wynosi od 10 do 100 p.m. Mają one wiele jąder umiejscowionych pod błoną komórkową, czylisarkolemą. Ultrastruktura włókna mięśniowego przedstawiona jest schematycznie na rycinie 2.1. Ponad sarkolemą włókno mięśniowe otoczone jest datkowo na zewnątrz błoną podstawną. We wnętrzu włókna znajdują się liczne wlókienka kurczliwe (zwane miofibrylami), o średnicy 1-3 p.m. Miofibryłe zbudowane są przede wszystkim z dwu rodzajów białek: aktyny miozyny. W obrębie miofibryli widoczne są powtarzające się odcinki o różnym załamywaniu światła: anizotropowe (dwułomne, w obrazie mikroskopowym ciemne, prążek A) i izotropowe (jednołomne, jasne, prążek I). W skład tworzących odcinki anizotropowe miofiłamentów grubych wchodzi miozyna (w jednym miofilamencie grubym występuje około 380 cząsteczek miozyny), podczas gdy tworzące odcinki izotropowe miofilamenty cienkie są zbudowane przede wszystkim z aktyny (w jednym miofilamencie jest około 320 cząsteczek G-aktyny). Oprócz aktyny w skład miofiłamentów cienkich wchodzą również tropomiozyna i kompleks troponin: troponina T, troponina I i troponina C. Trzeba także uzupełnić, że w skład miozyny wchodzą dwa łańcuchy białkowe, nazywane miozyną lekką i miozyną ciężką. Ciężkie łańcuchy miozynowe (tzw. główki miozynowe) wystają na zewnątrz miofiłamentów grubych w kierunku błony Z i mają zdolność tworzenia wiązań z aktyną. Miofilamenty cienkie i grube w obrębie prążka A (z wyjątkiem strefy H, ryc. 2.1) częściowo wchodzą pomiędzy siebie, co umożliwia w przypadku pobudzenia powstawanie mostków miozynowych pomiędzy aktyną a miozyną. Tworzenie tych mostków i ich ruch jest podstawą skracania się sarkomerów, a w rezultacie - skurczu włókna mięśniowego. W obrębie jednego włókna znajduje się wiele miofibryli. Odcinki anizotropowe i izotropowe na leżących obok siebie miofibrylach w obrębie jednego włókna mięśniowego są rozmieszczone na tej samej wysokości. Z tego powodu w obrazie mikroskopowym stwarzają wrażenie poprzecznie prążkowanych i stąd pochodzi ich nazwa. Pośrodku odcinków anizotropowych widoczna jest w obrazie mikroskopowym błona środkowa M. Przez błonę M przechodzą miofilamenty grube, natomiast pośrodku odcinków izotropowych znajduje się cienka struktura, zwana błoną graniczną Z, do której przyczepiają się miofilamenty cienkie. Odcinek włókna leżący pomiędzy sąsiednimi błonami granicznymi nazywa się sarkome-rem. Długość sarkomeru wynosi w spoczynku 2,3-2,8 |im. Długość włókna mięśniowego może wynosić od kilku milimetrów do kilkudziesięciu centymetrów.

Większość mięśni człowieka jest heterogeniczna, czyli zawiera włókna mięśniowe różnych typów. Jednak na przekroju poprzecznym mięśnia włókna mięśniowe różnych typów są przemieszane i w obrazie mikroskopowym skrawków tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej, barwionej na aktywność jednego z enzymów, obserwuje się tzw. mozaikę mięśniową (przemieszane, leżące obok siebie silnie, słabo i pośrednio wybarwione włókna). Ze względu na przewagę w danym mięśniu wolnych lub szybkich włókien mięśniowych mięśnie takie tradycyjnie nazywane są odpowiednio wolnymi (np. płaszczkowaty) lub szybkimi (np. piszczelowy przedni). Różnice w składzie różnych mięśni odpowiadają wykonywanym przez te mięśnie różnym funkcjom. Mięśnie, których czynność w ciągu doby trwa zwykle długo, mają więcej włókien mięśniowych wolno kurczących się. Na przykład, wspomniany m. płaszczkowaty jest czynny w długotrwałych skurczach związanych z utrzymywaniem postawy. Proporcjonalny udział włókien szybkich i wolnych w mięśniach jest warunkowany genetycznie i jest cechą zmienną osobniczo. Osoby, u których w mięśniach występuje duża liczba włókien wolnych, są biologicznie lepiej przygotowane do trwającej długo aktywności (w tym do sportów wytrzymałościowych) niż osoby posiadające w mięśniach więcej włókien szybkich, które z kolei mogą osiągać większą siłę skurczu.

Podobne prace

Do góry