Ocena brak

BRANCH THEORY, teoria odgałęzień

Autor /Oleg Dodano /11.07.2012

Kierunek w eklezjologii
chrzęść, przyjmujący istnienie jednego Kościoła Chrystusowego w chrześcijaństwie mimo trwającego w nim rozłamu;
wywodzi się ze zjednoczeniowych dążeń w Kościele anglik., zw.
ruchem — oksfordzkim, zwł. z działalności zjednoczeniowej
E. Puseya (1800-82) i W. Palmera (1811-79); w poważnej mierze
inspiratorem b.t. było powstałe 1857 Association for the Promotion
of the Unity of Christendom (APUC) poprzez swój organ
teol. „Union Review" (—anglikański Kościół VI 2).

Podstawową tezą b.t. jest twierdzenie, że rozłam w chrześcijaństwie
nie spowodował rozdarcia jedności wewnętrznej
Kościoła, lecz tylko jej zewn. kształt; stąd 3 główne odłamy
w chrześcijaństwie, a mianowicie Kościół anglik., prawosł.
i kat., mimo istniejących między nimi zewn. różnic stanowią
3 odgałęzienia (branch) tego samego, zbudowanego na apostołach
Kościoła Chrystusowego.

Przynależny bowiem do istoty
Kościoła także jakiś stopień jedności zewn. nie wyklucza istnienia
w nim możliwości zróżnicowania w zakresie doktryny i życia;
wszystkie jednak odłamy są w posiadaniu decydujących
o przynależności do prawdziwego Kościoła elementów: jeden
Pan, jedna wiara, jeden chrzest.

Sformułowane w ten sposób
zasady doktrynalne dostarczyły podstaw do stworzenia teorii
zjednoczenia Kościoła, pod nazwą federacjonizmu lub panchrystianizmu,
na podstawie przekonania, że wspólnoty te, zachowując
własną indywidualność i odrębność, mogłyby dokonać
zjednoczenia pod warunkiem uznania pewnej ustalonej liczby
wspólnych składników doktrynalnych.

Tak pojęty program
podlegał stałym modyfikacjom; jedna z nich polegała na poszerzeniu
składu federacji kośc. o in. wspólnoty i Kościoły
chrzęść. ;

druga — na wprowadzeniu rozróżnienia między jednością
(unilas) Kościoła, będącą przymiotem prawdziwego Kościoła,
który go zawsze posiada, a zjednoczeniem (unio), będącym
współdziałaniem członków różnych Kościołów z sobą, czego
zwł. brakowało Kościołowi katolickiemu.

B.t. spotkała się ze sprzeciwem Kościoła kat. (Pius I X , List
Świętego Oficjum do bpów anglikańskich z 16 V I I I 1864, Leona
X I I I enc. — Satis cognitum z 26 VII 1896 i Piusa X I enc. —
Mortalium ánimos z 6 I 1928), który jako główną rację swego
stanowiska wysunął zarzut, że b.t. godzi w tezę o wyłącznej realizacji
Kościoła Chrystusowego w Kościele kat. (BF I I 37);
z tego samego powodu teorię tę odrzucił Kościół prawosławny.

Negatywnie ustosunkowali się do niej w latach 30-ych przedstawiciele
tendencji ekum. reprezentowanej w tymczasowej —
Ekumenicznej Radzie Kościołów, którzy zarzucali b.t. niebiblijność
w interpretowaniu pojęcia — jedności Kościoła oraz wyłączanie
z niej podstawowych prawd religijnych.

Mimo to b.t.
nadal ma licznych zwolenników, zwł. w Kościele anglik., co
nie pozostaje bez wpływu na współcz. — ruch ekumeniczny.

 

T. Lacey, De l'unité de l'Eglise d'après les théologiens anglicans. Revue anglo-romaine 2(1896) 536; G. Rosenthal, The Unity of the Church. Report of the Anglo-Catholic Congress 1930, Lo 1930, 212; Y. Congar, Chrétiens désunis, P 1937, 218; T. Sartory, Die ökumenische Bewegung und die Einheit der Kirche, Meitingen 1955, 30-102; H.R.T. Brandreth, Kirchliche Einigungsbestrebungen Im 19. Jahrhundert, GÖB I 359-421 ; G. Florovsky, Die orthodoxen Kirchen und die ökumenische Bewegung bis zum Jahre 1910, GöB I 231-296: Thils 141-142.

Podobne prace

Do góry