Ocena brak

BŁĘKITNY

Autor /Agaton Dodano /02.03.2012

Por. Barwa (Błękitna); Nad pięknym modrym Dunajem; Sinobrody. Błękitna grota zob. Lazurowy.

Błękitna krew arystokratyczne pochodzenie, przynależność do wysokiego, szlachetnego rodu; arystokracja, szlachta; wyrażenie pochodzenia hiszpańskiego (śangre azul) od przeświecających przez naskórek na głowie, szyi i rękach naczyń żylnych, które jakoby tylko u hiszpańskich arystokratów „czystej krwi", tj. nieskażonych domieszką mauretańską czy żydowską, mają zabarwienie błękitne; por. Ichor.

Błękitna pończocha zob. Niebieski. Błękitna rapsodia, ang. Rhapsody in blue, George Gershwina napisana w 1924 na zamówienie ówczesnego „króla jazzu" Paula Whitemana; cytat z niej stał się sygnałem zespołu.

Błękitna Wstęga, ang. Blue Ribbon, czyli Podwiązka najwyższego odznaczenia angielskiego, Orderu Podwiązki, ang. Order of the Garter, ustanowionego w XIV w. przez Edwarda III z dewizą: „Hańba temu, kto widzi w tym coś złego (nieprzystojnego)", fr. „Honi soit qui mai y pense"\ stąd określenie najzaszczytniejszego wyróżnienia, jakie osiągnąć można w jakiejś dziedzinie; (fr. Cordon bleu) niegdyś w królestwie Francji najwyższe odznaczenie, order Ducha Św., Saint Esprit, którego insygnia zawieszano na błękitnej wstędze.

Błękitna Wstęga Atlantyku, ang. Blue Ribbon of the Atlantic, nagroda przyznawana w 1838-1952 statkom pasażerskim na trasach płn.-atlantyckich między Europą i Ameryką za rekordową średnią szybkość w obie strony; nagroda zmieniała posiadacza 40 razy, a prędkość wynosiła od 8 do 36 węzłów. Błękitna Wstęga Toru zob. Derby. Błękitne berety w Polsce lud. jednostki obrony wybrzeża. Błękitny Anioł zob. Niebieski. Błękitny chłopiec portret (ok. 1770) Thomasa Gainsborough, San Marino (Kalifornia), Huntington Gall. Błękitny Jeździec zob. (Der) Blaue Reiter.

Błękitny kwiat w nie dokończonej powieści Heinrich von Ofterdingen (1802, tł. pol 1914) Novalisa (F. L. von Hardenberg) reprezentuje związek między światem marzeń i światem realnym bohatera, młodego poety Henryka. Przejęty potem przez innych autorów, m.in. Heinego w Szkole romantycznej (Die romantische Schule, 1833), stał się hasłem i symbolem romantyzmu niemieckiego, tęsknoty za nieskończenie odległym ideałem. Błękitny mazur operetka (Wiedeń 1920) Ferenca Lehara.

Błękitny ptak, fr. UOiseau bleu, feeria teatralna (Moskwa 1908, u Stanisławskiego; wyst. pol. Warszawa 1915) M. Maeterlincka: dzieci biednego drwala, Tyltyl i Mytyl, w marzeniu sennym prowadzi wróżka na poszukiwanie Błękitnego ptaka, zwiastuna szczęścia. Błękitny salon zob. Rambouiłlet. Błękitny walc, w którym panie wybierają sobie tancerzy.

Pałac Błękitny przy Ogrodzie Saskim w Warszawie, przebud. w 1726 przez króla Augusta II dla córki hrabiny A. Orzelskiej; nazwa od „błękitnego dachu", którym kazała właścicielka przykryć pałac. Zamoyscy przebudowali go jeszcze raz w 1812-15 w stylu klasycystycznym wg projektu Fr. Lessla. W 1816 koncertował tam w salonie 6-letni Chopin.

W bocznym skrzydle mieściła się Biblioteka Ordynacji Zamoyskich. Mieszkali tu i pracowali: Klementyna z Tańskich Hoffinanowa, Edward Antoni Odyniec, Tadeusz Korzon, Stefan Żeromski. Zniszczony w czasie powstania 1944. Po wojnie odbudowany.

Podobne prace

Do góry