Ocena brak

BLACK POWER

Autor /Karp Dodano /08.06.2012

(ang. black czarny,.power moc, siła),
Hasło ideologiczne murzyńskiego ruchu wolnościowego w Stanach
Zjedn., wyrażające jego drogę do walki o samostanowienie,
czyli równouprawnienie i uniezależnienie się od rasy
białej w tworzeniu kultury, cywilizacji oraz polityki; w wyniku
interpretacji teol. tej ideologii powstała tzw. Black Power Theology,
będąca jedną z odmian teologii wyzwolenia (-» wyzwolenia
teologia).

Termin B.P. stworzył 1954 R. Wright, który
posłużył się nim po raz pierwszy w odniesieniu do wyzwoleńczych
ruchów ludów Czarnej Afryki.

I. RUCH WOLNOŚCIOWY — Wyzwoleńcze ugrupowanie mniejszości
murzyńskiej w Stanach Zjedn. wystąpiło w marszu przez
stan Missisipi (42% mieszk. stanowią Murzyni) 1966 z hasłem
B.P., którego użył Stokely Carmichael jako protest przeciwko
jednostronności w przyznawaniu praw obywatelskich białej
większości przez prezydenta L.B. Johnsona 1964-65;

za cel
walki wyznaczono sobie zdobycie wolności nie tylko w formie
integracji rasowej, ale przede wszystkim wytworzenie u Murzynów
świadomości, która doprowadziłaby ostatecznie do ich
sprawiedliwego udziału we władzy polit, i gosp. początkowo
w Stanach Zjedn., a nast. w całym świecie. W wypadku ostatecznym
dopuszcza się możliwość użycia sily, gdyż jedynie na
bazie struktur polit, i ekon. można sobie zapewnić autonomię.

W celu wprowadzenia w życie tej ideologii powstała 1966
(pod przewodnictwem Carmicliacla) organizacja Black Panther,
która zrzeszała ubogich Murzynów; jako partia polit,
miała ona przejąć idee wyzwoleńcze powstałej 1956 Southern
Christian Leadership Conference, której od 1957 przewodził
M.D. King, National Association for the Advancement of
Coloured People, Congress for Racial Equality oraz Student
Non-violent Coordinating Committee. Ruchom B.P. przeciwstawiali
się m.in. Martin Luther King, który głosił, że pełnej
wolności (również wewn.) nie zdobędzie się nigdy siłą, ale przy
zastosowaniu wszelkich godziwych środków.

W wyniku krwawych
buntów (1967-68) w murzyńskich gettach miast przemysłowych
(Nowy Jork, Chicago, Nowy Orlean) radykałowie Black
Panther stracili wpływy, co nie osłabiło siły oddziaływania
ideologii B.P., której realizacja uzależniona jest od poszczególnych
przywódców i lokalnych organizacji murzyńskich.
Formy działania mają charakter praktyczny.

Kształtowanie
świadomości w oparciu o aktualne doświadczenia w pracy społ.
i organizacyjnej ma na celu obronę praw ludzkich Murzynów;
prawo do samostanowienia głosi m.in. organizacja People United
to Save Humanity w dzielnicy murzyńskiej w Chicago, kierowana
przez Jessy Jacksona, będąca formą zorganizowanej
samopomocy murzyńskiego społeczeństwa miasta (pomoc
charytatywna, jednoczenie się w służbie Bożej, itp.), a także
pastor metodystów Cecil Williams w San Francisco i Angela
Davis.

Walkę Murzynów jako reprezentantów ich społeczności
o włączenie w życie polit, i społ. prowadzi się na wszystkich
szczeblach działalności, m.in. o wprowadzenie większej liczby
Murzynów do Kongresu (dotychczas tylko 1).

Równorzędnych
szans kształcenia Murzynów, zachwianych w latach 50-ych
niższym poziomem szkół dla dzieci murzyńskich i względnie
niską stopą życiową (54% średniego dochodu białych na osobę),
nie zdołano wyrównać dowozem ich dzieci do szkół o wyższym
poziomie nauczania; jest to więc powód nieustannych strajków.

Częściowo tylko udało się stworzyć przedsiębiorstwa prowadzone
przez Murzynów; mimo ich początkowych sukcesów okazało
się, że kapitalistyczne ustawodawstwo struktur ekon. w wielu
wypadkach jest przeciwne osobistym interesom Murzynów.

Dlatego 26 IV 1969 ogłosili oni manifest żądający naprawienia
krzywdy gosp. i społ. przez białych wyznawców wszystkich
Kościołów, co powinno być wzorem postępowania dla władz
państw, w zakresie sprawiedliwości rozdzielczej.

Dla stworzenia bardziej realnych możliwości emancypacyjnych
zakładano początkowo we wszystkich Kościołach organizacje
murzyńskich działaczy; ich przedstawiciele powołali
3 Xl 1967 w Dallas (Teksas) organizację ogólnokrajową National
Committee of Black Churchmen (NCBC — siedziba w Nowym
Jorku), do której przystąpiły w tym czasie mniejsze organizacje
i niezrzeszeni działacze;

deklarując swą przynależność
do B.P. 250 metodystów murzyńskich opublikowało 1968
tzw. Black Paper, a jedna z grup wydała 1970 Oświadczenie
o niezależności czarnej rasy; NCBC dążąc do upowszechnienia
teo'. interpretacji ruchu B.P. ogłosiło 13 VI 1969 deklarację
Bluck Theology (nazwę wprowadził J. Cone, prof. Union Theological
Seminary w Nowym Jorku).

II. TEOLOGIA — W teologii B.P. będącej dopiero w początkowej
fazie rozwoju systematyzacja problematyki nie jest jeszcze możliwa;
za podstawową zasadę uważa się teol. interpretację faktu
i konkretnych sytuacji wyzwalania się Murzynów w Stanach
Zjednoczonych.

Teologowie B.P. za punkt wyjścia wszelkiego wyzwolenia spod
obcej przemocy uważają bibl. opis wyjścia ludu Bożego z Egiptu
(Wj) oraz naukę NT o wcieleniu Syna Bożego w rzeczywistość
ziemską; odrzuciwszy nieteol. pseudoargumenty przeciwników,
powołujących się na przynależność Jezusa do rasy białej i ewangeliczną
radę o konieczności „nadstawiania policzka" jako znaku
przynależności Murzynów do chrześcijaństwa, podkreślają, że
centr, prawdą ewangelii jest dążenie do wyzwolenia z niewoli.

Teologia B.P. ma charakter rewolucyjny i dlatego szukając perspektyw wyzwolenia z ucisku zakłada jednak możliwość
pojednania się z białymi pod warunkiem, że pozostawią oni
Murzynom autonomię rozwoju zgodnie z poczuciem własnej
godności (C. Williams).

Sytuacyjny charakter teologii B.P.
wyznaczony jest zmienną określonego ruchu wyzwoleńczego i dlatego
nie jest ona systemem jednolitym ani zamkniętym; od strony
metodycznej jest ona wynikiem teol. interpretacji sytuacji aktualnych
i dlatego w zakres badań włącza działalność kaznodziejską
(zapoczątkowana przez M.L. Kinga), wiarę, życie i dążenie
do zdobycia coraz większej autonomii;

pod względem zakresu
ma charakter partykularny, co uwypuklono w międzynar. dyskusjach
w Ekum. Radzie Kościołów (ERK) w Genewie (1973)
oraz wśród teologów chrzęść, (por. EvTh 34 (1974) z. 1) stwierdzając,
że nie można w jej duchu oceniać analog, sytuacji w in.
środowiskach lokalnych; W.R. Jones ideę sprawiedliwości Bożej
wobec wszystkich ludzi uważa za wiodącą dla teologii B.P.

Mimo takich założeń, przyjmuje się, że teologia B.P. pełni funkcję
wzorca dla tzw. teologii kontekstowej (np. ERK 1974)
i jednocześnie jest częścią składową procesu samostanowienia
grupy społ. lub nar. (F. Fanon); dlatego dąży się do oczyszczenia
jej z partykularyzmu i nadania charakteru uniwersalnego.

Terminem teologia B.P. określa się dość często wypowiedzi
teologów interpretujących proces wyzwalania się Murzynów
w Republice Afryki Pd., nazywany Black Consciousness;
tutejsze niezależne Kościoły chrzęść, i teologowie (m.iń. P.
Tempels, J.S. Mbiti) nie uprawiają tego rodzaju teologii wyzwolenia
wychodząc z założenia, że termin Black Theology związany
jest sytuacyjnie ze Stanami Zjednoczonymi.

 

P. Tempels, Bantu Philosophie, Hei 1956; A. Cleage, The Black Messiah, NY 1969; J. Cone, A Black Theology of Liberation, NY 1969 (Schwarze Theologie. Eine christliche Interpretation der B.P. Bewegung, Mn 1971); J. Washington, The Politics of Cod, Bs 1969; J.S. Mbiti, African Religions and Philosophy, Lo 1970; J. Gardiner, J.D. Roberts, Quest for a Black Theology, Ph 1971; J.M. Jones, Black Awareness. A Theology of Hope, Nas 1971; M.L. Martin, Kirche ohne Weisse. Simon Kimbangu und seine Missionskirche im Kongo, Bas 1971; J.D. Roberts, Liberation and Reconciliation. A Black Theology, Ph 1971; G. Gutiérrez, Teologia de la liberación. Sal 1972; M. Opočenský, The Afro-American Revolution and Black Theology, CV 15(1972) 67-70; Christus, der schwarze Befreier. Aufsätze zum schwarzen Bewusstsein und zur schwarzen Theologie in Südafrika, Erl 1973; W.R. Jones, Is God a White Racist? A Preamble to Black Theology, GC 1973; W.R. Traynahm, Christian Faith in Black and White. A Primer in Theology from the Black Perspective, Wakefield 1973; J.J. Carey, Black Theology, ThS 35 (1974) 518-528; J.M. Jones, Christian Ethics for Black Theology, Nas 1974; Theologie noire, LeV 120(1974) 7-92; B.J. Wattenberg, The Real America. A Surprising Examination of the State of the Union, NY 1974; G. Wilmore, Black Theology. Its Significance for Christian Mission Today, IRM 63 (1974) 211-231; Czarna teologia, ChS 7 (1975) z. 3, 107-112.

Do góry