Ocena brak

BENEKE FRIEDRICH EDUARD

Autor /Mirogniew Dodano /06.06.2012

Ur. 17 II 1798 W Berlinie, zm. 1 III 1854 tamże, Filozof.

Studiowal teologię i filozofię w Halle i Berlinie; 1820 habilitował
się, a nast. wykładał filozofię na uniw. w Berlinie; po
opublikowaniu Grundlegimg zur Physik der Stilen (B 1822),
z powodu reprezentowanej w etyce postawy empirystycznej
i relatywistycznej, odebrano mu prawo nauczania; 1824-27
wykładał na uniw. w Getyndze, nast. ponownie w Berlinie,
gdzie 1832 został profesorem.

Poglądy filozoficzne B. kształtowały się pod wpływem I.
Kanta, F.H. Jacobiego, F.E.D. Schleiermachera, J.F. Friesa
oraz J. Locke'a i empirystów ang., natomiast w nieprzejednanej
opozycji do G.W.F. Hegla i niem. idealizmu. Podstawową
nauką i fundamentem całej filozofii jest wg B. psychologia pojęta
jako nauka o doświadczeniu wewn.; logika, metafizyka, filozofia
religii i prawa, etyka i pedagogika są tylko psychologią
zastosowaną do różnych dziedzin.

Najbardziej interesującym
działem metafizyki (której część zasadniczą stanowią zagadnienia
teoriopoznawcze) jest filozofia religii, a jej głównymi problemami:
istnienie Boga i nieśmiertelność duszy; B. był teista
przyjmującym te 2 prawdy drogą wiary i, ostro oddzielając
porządek wiary od porządku wiedzy, uznawał, że wiedza w tej
dziedzinie nie jest możliwa.

Etykę opierał na poczuciu mor.;
należyte ukształtowanie tego poczucia, uwzględniające indywidualne
predyspozycje jednostki i hierarchię celów, jest wg
niego warunkiem skuteczności moralnego wychowania. Jako
pedagog wywarł B. znaczny wpływ w Niemczech.

Ważniejsze
dzieła Erfahrungsseelenlehre als Grundlage aller Wissens in
ihren Hauptzügen dargestellt (B 1820, A 1965), Das Verhältnis
von Seele und Leib (Gö 1826,A 1965), Lehrbuch der Psychologie
als Naturwissenschaft (B 1833, A 1964), Erzieliungs- und
Unterrichtslehre (I-II, B 1835-36), Metaphysik und Philosophie
der Religion (B 1840), Die neue Psychologie (B 1845).

 

O. Gramzow, Friedrich Eduard B. Leben und Philosophie, Bn 1899; H.
Benner, B. Erkenntnistheorie, L 1902; A. Wandschndder, Die Metaphysik B., B 1903; V. Gargano, L'elica di B., Catania 1912; A. Kempen, B. Religionsphilosophie, Mr 1914; Ueberweg IV 186-197, 694-695; J. Dolch, NDB II 45; A. Zweig, EPh 1 278-279; A. Plebe, EF 1 824-825.

Podobne prace

Do góry